Kijkje in de keuken van kunstenaar Joan Miró in Palma de Mallorca

Door Judith van Praag

Dat de Balearen niet alleen goed zijn voor een strandvakantie en dat Mallorca bijvoorbeeld de bakermat is van vele culturen is bekend. En dat kunstenaars er door de eeuwen heen neergestreken zijn ook. Van Frederic Chopin en George Sand, tot Robert Graves, Mati Klarwein en Joan Miró voelden zich er thuis. Voor bezoekers die graag een kijkje nemen in de woon en werkplaatsen van hun idolen, is het cultureel centrum in Palma, opgebouwd rond de stek van de veelzijdige Catalaanse kunstenaar Joan Miró, zeker de moeite waard. 

Twee jaar voor zijn dood bracht Miró (1893-1983) zijn vier ateliers waaronder Son Boter en de omringende tuin in Palma de Mallorca alsmede zijn werk onder in Fundació Pilar i Joan Miró a Mallorca, een stichting die zijn werkterrein zou moeten behoeden tegen de rampzalige afbraakdrift van projectontwikkelaars. 

In 1958 won Miró de International Guggenheim Award, een prijs die hem in staat stelde vlak bij Palma Son Boter een 17de-eeuws landhuis te kopen. Aanvankelijk had hij het huis willen gebruiken als sculptuur atelier, maar hij zou er uiteindelijk zijn grotere schilderijen maken. Op de binnenmuren van het huis zijn tot op de dag van vandaag houtskool schetsen van de hand van de kunstenaar te zien. In de omringende bijgebouwen werden ateliers voor lithografie en een printshop gehuisvest. 

Vijf jaar na oprichting van de stichting —die zich ten taak stelt meer een cultureel centrum te zijn dan een museum, een plek voor zowel kunstenaars als het publiek— was het duidelijk dat een permanente behuizing voor de organisatie nodig was. Pilar Juncosa, de weduwe van Miró schonk daartoe Son Boter met grond en bijgebouwen aan de door haar en haar man opgerichte stichting. Om het project financieel te ondersteunen stelde ze bovendien 39 gouaches en drie olieverfwerken van Miró ter beschikking voor een veiling bij Sotheby. Architect Rafael Moneo (die in 1996 de Pritzker prijs zou winnen) werd aangetrokken om het hoofdkwartier van de Stichting Pilar i Joan Miró a Mallorca te ontwerpen. 

Het complex bestaat uit de originele ateliers van Miró waaronder het door Joseph Louis Sert ontworpen schildersatelier, cursusworkshops, expositieruimtes, een bibliotheek , een winkel,  een auditorium en een (avant-garde) installatie ruimte. Het is een uitwisseling en ontmoetingscentrum plus werkplaats voor schrijvers, visuele en uitvoerende kunstenaars, waar de gedachte van de veelzijdige kunstenaar Joan Miró wordt uitgedragen. Sinds de opening in 1992 is de tuin met de gebouwen daarbij open voor het publiek en worden er tevens cursussen gegeven. 

De museale collectie van de Fundación bevat werk van Joan Miró, en wordt sinds 2007 aangevuld met dat van winnaars van door de stichting uitgeschreven jaarlijkse en tweejaarlijkse prijsvragen. 

Kunstenaars die kans zien om vóór 31 augustus een locatieprojectvoorstel in te dienen specifiek gericht op de tuin van de stichting, oftewel de sculptuurtuin van Miró, kunnen meedingen naar de Pilar Juncosa & Sotheby Award. De uit Glasgow afkomstige Susan Philipsz was met haar geluidsinstallatie “More Than This” in 2007 de allereerste winnaar. De eerste (en enige) prijs bedraagt €30,000 waarvan 10 duizend voor het honorarium en de overige 20 duizend voor de uitvoering beschikbaar is (de een beetje handige kunstenaar weet de hele hap in de wacht te slepen).

Meer informatie over de Fundació Pilar i Joan Miró a Mallorca, plattegrond, kaart van Palm et cetera valt te vinden op de zeer uitgebreide Website. Wat betreft een IRL bezoek, houd in gedachten dat de rijen om binnen te komen lang kunnen zijn, dus ga vroeg op pad!