Door Maartje den Breejen
Nee, ze wordt niet moe van die eeuwige vraag naar haar ongeluk. Ze zegt: “Je wilt de geschiedenis van een artiest weten, zoals je de geschiedenis van een goede fles wijn wilt weten.” Dus ze begrijpt dat er geen interview voorbij gaat of het verhaal komt aan de orde. Nog meer even kort de feiten dus.
Op 19-jarige leeftijd werd Gardot, toen nog studente business, mode en kunst in Philadelphia van haar fiets gereden door een jeep die door rood reed. Ze raakte langdurig verlamd. Haar denkvermogen was aangetast. Ze kon niet meer praten, ze wist simpele dingen niet meer, zoals hoe je je tanden poetst. Ze was overgevoelig voor licht en geluid.
Haar arts raadde haar tijdens het moeizame revalidatieproces aan muziek te maken. Gardot had voor het ongeluk piano leren spelen, maar ze vanwege beschadigingen aan het bekken niet zitten. Piano viel dus af. Gitaar spelen kon wel, in bed. Ze begon liedjes te schrijven. Die liedjes kwamen terecht op de EP Some Lessons – the bedroom sessions en die belandde weer op een bureau van het lokale radiostation WXPN. Een producer hapte en ze maakte haar eerste plaat: Worrisome heart.
Het album werd een succes. Het verhaal achter het album hielp daarbij. Het klonk als een sprookje: geen medicijn kon de mooie jonge vrouw beter maken, maar daar was de muziek. Zo’n sprookje is het niet, kan Gardot ons vertellen, de therapeutische waarde van muziek is bekend in de neurologie. Ze wil niet al te technisch worden, maar zie het maar zo: ‘Jonge mensen leren heel snel een nieuwe taal of wiskunde. Ik was een soort bejaarde. De seintjes van mijn hersenen naar mijn mond gingen extreem langzaam. Het was alsof er een sluis tussen denken en praten zat. Muziek zette die sluis open.”
Haar levensverhaal eindigt ook niet in: en ze leefde nog lang en gelukkig. Nog altijd kampt Gardot met pijn. Ze heeft een stok nodig ter ondersteuning. Harde geluiden en fel licht kan ze nog steeds niet verdragen. Daarom draagt ze permanent een lichtwerende bril. Het interview vindt plaats in een zijgangetje op de eerste verdieping van het Americain Hotel. Halverwege sluit Gardot de tussendeuren, omdat ze het geluid van een loeiende stofzuiger niet langer kan verdragen.
Ongelukkig is ze ook zeker niet. Ze is nu eenmaal gezegend met een opgeruimde persoonlijkheid. Met haar gevoel voor mode, weet ze de stok en de bril zo te dragen dat het prikkelende accessoires zijn, zeker in combinatie met het kokerrokje, de netkousen en het lange golvende blonde haar.
En, nog veel belangrijker, haar debuutalbum is geen eendagsvlieg van een vrouw met een mediageniek verhaal gebleken. In april dit jaar verscheen de opvolger: My one and only thrill en sindsdien loopt het storm. Het is dan ook een schitterend album, dat is geproduceerd door Larry Klein en voor een deel gearrangeerd door Vinze Mendoza. Beide mannen werkten samen eerder aan de albums Travelogue en Both sides now van Joni Mitchell.
Gardot had nooit van dat album gehoord, voordat ze met Mendoza en Klein ging werken: “Als ik nieuwe mensen leer kennen, weet ik het liefst zo min mogelijk van ze. Larry heeft mij gevonden. Hij hoorde me op de radio en bood zich aan als producer. Vinze kwam op een heel andere manier in mijn leven. Op een zes uur durende vlucht van Philadelphia naar Californië, heb ik honderden platen beluisterd. Ik zocht een dirigent en arrangeur. Ik wilde eigenlijk Gill Evans vragen. Maar die bleek al dood te zijn. Ja, foutje van mijn kant. Ik schaamde me dat ik het niet wist. Van al die platen die ik beluisterde, vond ik er zo’n twintig heel erg mooi. Van die twintig waren er minstens vijftien gemaakt onder leiding van Vince Mendoza. Ken je het album My flame burns blue van Elvis Costello met het Metropole Orkest? De blazerssectie speelt golfen van muziek, de ene golf gaat naar beneden en de andere golf komt er al weer overheen. Dat is het werk van Mendoza.”
Aan My one and only thrill hebben tientallen mensen meegewerkt inclusief een orkest. Toch klinkt het album wonderbaarlijk ingetogen, het lijkt met fluwelen handschoenen gemaakt, geschikt voor zelfs de gevoeligste oren. Gardot: “Sommige muziek kan echt pijn doen aan mijn oren. Een harde klap op de drums, daarvan krimp ik ineen. Dat moet ik ook echt aan mijn bandleden uitleggen. Ik probeer hen muziek meestal uit te leggen aan de hand van kleuren: ‘hier wil ik groen en daar wil ik blauw horen. Muziek schildert een schilderij. Elke vorm van muziek die dat niet doet, is voor mij lawaai.”
Melody Gardot speelt 12 juli op het North Sea Jazz Festival, Rotterdam
Reacties