Door Wijbrand Schaap
De ontroerendste bejaardenrevue ter wereld (op de Buena Vista Social Club na) is niet meer. Dit weekend zongen de Amerikaanse senioren van het Young@heart Chorus uit Massachusetts hun zwanenzang in de Rotterdamse Schouwburg, twaalf jaar nadat ze in Rotterdam en Utrecht het verbijsterde kunstpubliek snikkend aan hun voeten hadden gekregen. Of het koor zelf stopt, is overigens nog de vraag, maar de samenwerking met No-theater leider Ray Faudree loopt op zijn eind.
Het begon erg mooi in hun eerste programma Road To Heaven. Een negentigjarige die vanuit haar looprek Dylan’s ‘Forever Young‘ inzette. Of een breekbare bejaardenstem die de hoge noten in Stairway To Heaven maar net kon halen. Dat was ongeëvenaard snotteren, terwijl de oudjes in het toneelbeeld van hun No-Theatre en Woostergroup-regisseur Roy Faudree langzaam uit hun ziekenhuisbedden opstonden.
Het leek een ode aan de veerkracht van de ouderdom, en dat was het ook. Maar de regisseur wilde meer. Voor deze Amerikaanse avant-gardist is een zwijmelend bejaardenpopfeest geen optie. Er moest een boodschap in, een betekenis, een ziel. En die vond hij in het tweede programma van Young @ Heart: Road To Nowhere. Hier zagen we hoe de liedjes langzaam maar zeker geofferd werden aan de betekenisvolle collage, zodat meezingers ondanks dappere pogingen van het Rotterdamse Luxor-publiek geen kans kregen en al teveel emotie in de kiem werd gesmoord. Zoals de titel al deed vermoeden ging Road To Nowhere over de uitzichtloosheid van de ouderdom, en dat benadrukte Faudree ook nog eens door in het programma de oudjes hun gemeenschapscentrum te laten kwijtraken. Een nieuwe generatie nam hen over.
Een derde programma was eigenlijk niet de bedoeling, maar mede op verzoek van de Rotterdamse Schouwburg is er dan toch nog een slot gekomen aan de serie, die nu een keurige trilogie over het voorland van de dood is geworden. Faudree laat de bejaarden, inmiddels alweer een verse cast omdat de eerste groep grotendeels dood is, in End of the Road zo’n beetje letterlijk de pijp aan Maarten geven. Het levert een paar prachtige liedjes op, zonder meer, maar in de collage van popsongs uit bijna een hele eeuw muziekgeschiedenis zijn geen echte pieken en dalen meer. Het wordt allemaal steeds ijler, vlakker en verstilder. Tot de oudjes bijna net zo stil als aan het einde van Bach’s Matthaeus Passion in het niets verdwijnen.
De boodschap van Faudree is duidelijk: hoezeer we ook denken te kunnen doordansen tot het einde (Bon Jovi’s Live Forever heeft een prominente plek in het programma), uiteindelijk wint Vader Tijd het en verdwijnen we. Die boodschap gaat een beetje in tegen de levenslust die de ouden van dagen zelf uitstralen, en dat gaat toch een beetje knagen, omdat het in het voorlaatste programma ook leek te gebeuren: de voorstelling vertelt een ander verhaal dan dat waarin de spelers denken op te treden.
Dat gebeurt vaker bij amateurtoneel, maar dat maakt de ethische kwestie er niet minder actueel om.
Gezien: End of the Road door Roy Faudree & the Young @ Heart Chorus, 20 september in Rotterdam.
Over Wijbrand Schaap
