Door Sharon Hagenbeek
Jarenlang was er op de woensdagavond van RTL4 een verfilming van een waar gebeurd verhaal te zien. Elke keer was het raak: een dramatisch lot waar een vrouw zich getergd tegen probeert te verzetten. Vaak was het een epos van een heldin, die als moeder haar kroost probeerde te beschermen, vaak werd zij zelf ontvoerd of verkracht, maar altijd werd zij onderdrukt, geterroriseerd of door het recht vermorzeld. Vaak speelde er ook nog een cultureel conflict, doordat de vrouw te maken kreeg met een cultuur die minder vrouwvriendelijk was dan de onze. En altijd liep het goed af, maar kregen we wel de boodschap mee dat het niet goed gesteld was met de positie van vrouwen in de wereld. Niet dat we er iets van opsteken: nog steeds worden vrouwen onderdrukt, nog steeds zijn er culturen met vreselijke misstanden.
Uitgeverij Arena speelt op deze trend in met de reeks Bewogen Vrouwen: inmiddels werden er 82 titels onder die fondsgroep uitgebracht. Op de site van deze boekenreeks, www.bewogenvrouwenlevens.nl, is de slogan van de collectie te vinden: Bewogen vrouwenlevens: 10 jaar midden in de wereld. Daar is ook te lezen dat in de maand september drie nieuwe verhalen verschijnen. De site is alleen minder duidelijk over wat het precieze idee achter deze collectie is. Als zij achterstanden van vrouwen onder de aandacht proberen te brengen, dan lijkt het me dat er op de site een dergelijk initiatief beschreven zou moeten staan. Maar nee: in plaats van een oproep tot steun aan de vrouwenzaak staat er een oproep om mee te doen aan een wedstrijd waarin je vijf van de landen moet noemen waar de verhalen spelen. Je kunt er een boek mee winnen.
In plaats van serieuze verhalen over vrouwenstrijd, zoals De Goelag Archipel van de Russische schrijver Aleksandr Solzjenitsyn of Het Gouden Boek van Doris Lessing en zelfs de autobiografie van Ayaan Hirshi Ali, kiest Arena voor een meer folkloriostische aanpak. Vreemde culturen blijven vreemd, de vrouw en haar strijd dienen minder als voorbeeld dan als schrikbeeld van ver verwijderde horror. Misschien lijkt daardoor de slogan van de collectie wel terecht: de levensverhalen van vrouwen vertellen ons over de cultuur waarin zij zich bevinden. Maar is dat genoeg om de collectie van dramatische levensverhalen te rechtvaardigen?
Kennelijk is er veel vraag naar dit soort verhalen. Ze lijken in een behoefte aan de woensdagavondfilm van rtl4 te voorzien. Ze helpen ons te realiseren dat de wereld oneerlijk is, dat vrouwen zichzelf maar lastig kunnen bevrijden van tirannie en dat er weldegelijk ‘succesverhalen’ zijn. Daarmee presenteert uitgeverij Arena eigenlijk niet meer dan een Bouquetreeks voor de geëngageerde vrouw.
Over Redactie
