Door Robbert van Heuven (foto’s: Joep Lennarts)
Bij de première van de voorstelling Help! hingen ze aan het plafond van het Amsterdamse jeugdtheater De Krakeling: zwarte ronde schijven, waarvan de ouders van nu hun kinderen zullen moeten uitleggen dat dat een soort cd is maar dan anders. Er staat ook een tafeltje met platenspelers, waarop kinderen die merkwaardige zwarte dingen kunnen uitproberen.
Ik ben te jong om nostalgische herinneringen te hebben aan The Beatles, maar ik heb wel warme herinneringen aan dat mooie vinyl en het zachte knetteren van de platenspeler waarop ik de plaatjes draaide uit de jeugd van mijn ouders. Ze zaten in zo’n klein, met stof bekleed koffertje dat zich als je het opendeed als een soort papieren harmonica ontvouwde en waarin die zwarte singletjes zaten opgeborgen, zoals Love me do en Roll over Beethoven. In de voorstelling van Max staat, naast een platenspeler, dus ook zo’n klein, met stof bekleed koffertje. Het is duidelijk: de jeugdvoorstelling Help! van Theatergroep MAX is ook heel erg bedoeld voor ouders die zo weer even terug kunnen naar hun jeugd. Dat verklaart ook waarop al die ouders hardop meezingen met alle bekende Beatle-nummers die tijdens Help! de revue passeren. Maar nog leuker dan die genietende ouders op de tribune zijn de verbijsterd-enthousiaste blikken van hun kinderen die ineens lijken te beseffen dat hun ouders ook ooit jong zijn geweest.
Help! vertelt over de vroege dagen van The Beatles, al valt de naam van die legendarische band uit de sixties niet een keer. Het verhaal klinkt als een spannend jongensboek: het eerste optreden, de eerste meisjes, de eerste tournee, de eerste ruzie. Het gaat over de liefde voor muziek, over vriendschap en over volwassen worden. En over de pijnlijke manier waarop Pete Best (‘de vijde Beatle’) uit de band werd gewerkt. Regisseuse Moniek Merkx vertelt het verhaal vanuit twee perspectieven: dat van bandlid George Harrison en dat van de fan, gespeeld door een fijn licht-hysterische Roosmarijn Luyten. Vooral die laatste invalshoek is interessant, omdat Luyten mooi laat zien waarom meisjes zo weg waren van de vier jongens: ze wisten, net als hun fans, wat het was om jong te zijn in de burgerlijke en benauwde jaren vijftig. Ze waren the guys next door die de jongeren voor het eerst een eigen stem gaven en zo de opmaat waren voor de jaren zestig en zeventig. Moniek Merkx heeft daarvoor de perfecte vijf jongens uit de kast getrokken: stuk voor stuk fijne spelers, leuk om naar te kijken en vooral lekker gewoon.
Dat het ook nog bijzonder goede muzikanten zijn is prachtig. Heel slim zitten bekende Beatle-liedjes in de voorstelling verwerkt, soms (vrij) vertaald en soms in het Engels. Als de liefde van John voor zijn zwervende moeder ter sprake komt, klinkt een a capella-versie van She loves you, tijdens hun eerste optredens in Hamburg zingen ze in het Duits I want to hold your hand.
Alles klinkt even prettig meerstemmig, fris en swingend, zonder dat de jongens krampachtig als The Beatles willen klinken. Dat lukt ze zo goed dat aan het eind van de voorstelling het dak van De Krakeling gaat als ware het een echt popconcert. Het speelplezier spat er vanaf waardoor de romantiek van het spelen in een bandje alleen maar groter wordt. De nummers die niet gespeeld worden, komen langs in talloze verwijzingen en grapjes die vooral leuk zijn voor de ouders: Pete baalt dat hij acht dagen per week moet werken en Paul stopt snel met het componeren van Yesterday, omdat iemand anders dat vast al wel bedacht zal hebben.
Zo hebben kinderen en ouders allebei, om andere redenen, een leuke voorstelling: avonturenboek, coming-of-age-drama, nostalgisch document en fijn popconcert, is het allemaal. Wie weet ontdekt de jongste generatie ook wel weer de platen van paps en mams. Zodat ze leren wat echt goede muziek is, naast K3. En dat je muziek nog altijd het beste kan beluisteren op knetterend vinyl.
Gezien 7 oktober 2009: Help!, door Toneelgroep MAX, regie: Moniek Merkx. Nog te zien tot en met 20 maart 2010. Inlichtingen: http://www.tgmax.nl/
Over Robbert van Heuven
