foto Francois Paolini
Door Maarten Baanders
Als je op wereldreis gaat, wat stel je je dan voor? Als je Maurice Béjart heet, krijg je het ene bruisende, zonnige en oogstrelende visioen na het andere. Wie dat mee wil maken, kan gaan kijken naar zijn choreografie ‘Reis om de wereld in 80 minuten’.
In een grote reeks dansscènes zien we een reiziger (Etienne Béchard), die door een in het zwart geklede gestalte (Gil Roman) de wereld in wordt gestuurd. Een beetje streng is die zwarte gestalte. Waar de reizende jongen zich ook bevindt, telkens duikt dat geheimzinnige personage op om hem aan te sporen, hem wakker te maken om hem eraan te herinneren dat hij de reis voort moet zetten, of om razend te dansen op muziek van Mozart als de reis hem te gezapig wordt.
De reiziger komt overal: in het lieftallige Griekenland, het extatische Afrika, in Venetië met zijn theatrale allure, in het mierzoete Wenen, het exotische India, het zacht mysterieuze China, het swingende San Francisco, het uitbundige Brazilië. Telkens ontmoet hij opzwepende groepsdansen en virtuoze solo’s en duetten. De kleurige kostuums en de veelheid aan muziek zorgen voor een overweldigende show. De dans is klassiek, maar op ingehouden en subtiele wijze vermengd met verwijzingen naar traditionele dansen uit al die landen.
Vooral in solo’s en duetten, maar ook in menige groepsdans blijkt dat het Béjart Ballet Lausanne over uitstekende dansers beschikt. Schijnbaar moeiteloos voeren zij hun bewegingen uit met een grote precisie, energie en vaart. Julien Favreau met zijn koninklijke gestalte in de Egyptische scène, Daria Ivanova met haar weemoedige solo aan de Griekse kust, Elisabeth Ros met haar prachtig zorgvuldig uitgevoerde solo in Venetië, Keisuko Nasuro als de viriele verliefde soldaat, Kateryna Shalkina en Oscar Chacon in hun meeslepende duet op muziek van Wagner, Catherine Zuasnabar met haar wonderlijk soepele en heftige Afrikaanse dans: het zijn parels om te zien.
Maar Béjart biedt meer dan alleen schoonheid en vrolijkheid. De voorstelling is ook een beeld voor de reis door het leven, met zijn belangrijkste elementen: liefde, zelfinzicht en dood. Het is jammer dat Béjart hiervoor zulke afgezaagde beelden kiest en de meest voor de hand liggende keuzes heeft gemaakt. Wat doet als hij de liefde wil uitbeelden? Dan wordt in een sentimenteel plechtige stijl een rode roos het toneel op gedragen. Wanneer die in het balletschoentje van een aanbeden dame terechtkomt, is het mierzoete tafereeltje compleet. En de dood uitbeelden, dat doe je het gemakkelijkst door een schedel het toneel op te dragen, die de vergankelijkheid van al die levensvreugde doet beseffen. En de reis naar zelfkennis kun je trefzeker symboliseren door de reiziger zichzelf regelmatig bij een spiegel tegen te laten komen. En willen we naar China, dan is er de draak die ons de weg wijst. En in Wenen wordt Weens gewalst, terwijl San Francisco in deze voorstelling niets anders te bieden heeft dan een belegen jaren twintig sfeer, waarbij de dansen overigens veel te netjes uitgevoerd worden om te kunnen spetteren, zoals dat in die onstuimige jaren gebruikelijk was.
De dans kent veel mooie momenten, maar door alle clichés wordt ‘Reis om de wereld in 80 minuten’ niet het verrassende avontuur dat een wereldreis zou moeten zijn.
Béjart Ballet Lausanne, ‘Reis om de wereld in 80 minuten’. Gezien: 18 november, Carré, Amsterdam. Aldaar nog te zien t/m 22 november
Over Redactie
