Carine Crutzen’s regiedebuut Truckstop blijft hangen in goede bedoelingen

foto Deen van Meer

Katalijne droomt. Over Remco. Remco die haar mee gaat nemen in zijn splinternieuwe truck. Nou ja, tweedehands, maar voor Remco nieuw. Een truck in alle kleuren van de regenboog, net als de lamp uit Japan die hij haar kado gegeven heeft. Moeder, de uitbaatster van een ouderwetse truckstop, wil er niets van weten. Niet alleen omdat ze Katalijne nodig heeft in de truckstop. Maar ook omdat ze haar dochter niet wil loslaten. Die is tenslotte nog maar achttien en bovendien verstandelijk gehandicapt. Al maakt dat laatste voor de goedmoedige sukkel Remco niet uit.

Met haar regie van Truckstop, een tekst van Lot Vekemans, maakt actrice Carine Crutzen haar regiedebuut bij Het Toneel Speelt. Een lief verhaal is het, bijna net zo naïef als Katalijne, en Crutzen ensceneert het net zo lief, al komt geen van de personages er uiteindelijk goed vanaf. Het gaat over kleine problemen, over kalverliefde, de snelheid van de vooruitgang, over het loslaten van het bekende, maar ook van dromen en verlangens. Katalijne (Saar Vandenberghe) is in al haar naïviteit een aandoenlijk personage, omdat in haar hoofd dromen gewoon waar kunnen worden. Waarin een vrachtwagen en een nieuw leven net zo snel is aangeschaft als een kitschlamp van de Xenos.
Al dat gedroom loopt stuk op haar aardse moeder, terwijl Remco tussen die twee werelden probeert te schipperen. Hij droomt graag mee met zijn Katalijne, maar loopt net zo hard op tegen de dagelijkse realiteit die de moeder van zijn geliefde representeert.

Hoe aandoenlijk en menselijk deze relaties ook zijn, uiteindelijk strandt Truckstop op de naïviteit van het verhaal. De personages zijn lief, maar ook uiterst schematisch en eendimensionaal. Ze staan waarvoor ze staan (dromen, aardsheid en de verbinding daartussen) en dat leidt tot een onvermijdelijk, maar ook voorspelbaar conflict. Natuurlijk gaat de dochter weg en natuurlijk wil moeder dat niet. En natuurlijk loopt dat uit de hand. Dat de voorstelling begint bij de laatste scène (die ook aan het slot nog eens volledig wordt herhaald, alsof we het allemaal nog niet begrepen hadden), maakt het allemaal nog voorspelbaarder.
Bij een dergelijke platte vertelling is het dan aan de acteurs om hun personages uit te diepen en tegenkleur te geven. Tjitske Reidinga speelt haar rol van nuchtere moeder dan wel voortreffelijk, maar zij zou zelfs met het voorlezen van het telefoonboek nog een schouwburg boeien. Haar personage krijgt van de schrijfster geen verborgen agenda’s of tegenstrijdige verlangens mee. Alles wat ze denkt, wordt, net als bij de anderen, letterlijk uitgesproken.

Wellicht wreekt zich het gebrek aan regie-ervaring van regisseur Crutzen. Ze geeft de eenduidige personages en het verhaal zo rechtlijnig zijn, moet je dat opvangen door een spannende en betekenisvolle mise-en-scene, door de spelers te dwingen vooral te spelen wat er niet staat en door een creatief gebruik van licht en decor. Maar dat gebeurt niet.
De waarde van Crutzens enscenering zit hem vooral in de kleine, mooie details in het spel: een onhandig dansje, een net niet gegevens kus, het liefdevol laten knipperen van een Xenoslamp. Daarin toont zich de hand van de meesteracteur die Crutzen ook is: ze kan van een kleine handeling iets veelzeggends maken. Maar veel kleine handelingen maken nog geen mooie voorstelling.