Kate McGarrigle (1946-2010): moeder, zuster, zangeres

Door Jacob Haagsma

Kate McGarrigle is overleden. Zij leed aan sarcoma, een zeldzame vorm van kanker die zich manifesteert in bot of spierweefsel. Ze werd 63 jaar.

En waarom hadden wij Kate McGarrigle moeten kennen? Daar zijn verschillende redenen voor te bedenken. Neem nou haar huwelijk met de Amerikaanse singer-songwriter Loudon Wainwright III. Daarmee was ze de moeder van zijn kinderen: Rufus en Martha Wainwright. Beiden waren de laatste jaren erg succesvol als eigenzinnige singer-songwriters, waarbij Rufus bovendien het werk van Judy Garland vertolkte en Martha zich ontfermde over het erfgoed van Edith Piaf.

Daarmee stelden ze de artistieke prestaties van hun ouders enigszins in de schaduw. Jammer eigenlijk. Want ook Kate McGarrigle was een begenadigd zangeres. In feite was zij de eerste van de hele dynastie die mijn tere oorschelpjes beroerde, ooit, in duet met haar twee jaar oudere zuster Anna.

Het zal 1975 geweest zijn. Toen was het immers een hit van onverwachte snit: Complainte Pour St. Catherine. In het hitjeslandschap van toen, beheerst door disco, glitterrock en meer van zulks, was het een uiterst opmerkelijk liedje. Dat er in het Frans werd gezongen, was in de hitlijsten van die jaren nog niet eens zo’n surrealistisch fenomeen. Nee, het was die enigszins ruw schurende samenzang en die pompende accordeon, regelrechte verwijzingen naar een folktraditie.

Gecombineerd met een reggae-achtige functie voor de basgitaar spelde dat luid en duidelijk: novelty. In hitjesland werden Kate & Anna McGarrigle dan ook niet meer gesignaleerd. Maar de zusjes waren beslist meer dan een one hit wonder met nauwe familiebanden. Ze stammen uit Saint-Sauveur-Des-Monts, in de Franstalige, enigszins separatistische Canadese provincie Quebec. Zo zit er voor de fijnproevers nog een taalpolitiek tintje aan dat hitje ook. Al waren de McGarrigles, de naam zegt het al een beetje, van huis uit Engelstalig.

In de jaren zestig begonnen ze voorzichtig met hun muzikale carrière, in de groep Mountain City Four. Hun titelloze gezamenlijke debuutalbum, die met de hit, verscheen in 1975 en die plaat hebben ze eigenlijk nooit meer overtroffen. Maar hun talent bleef niet onopgemerkt. Grote vakzusters als Linda Ronstadt (Heart Like A Wheel, ze noemde er zelfs een succesvol album naar) en Emmylou Harris namen hun liedjes op. De dames maakten nog enkele platen. Af en toe deed oudere zus Jane, eigenlijk een kerkorganiste, ook nog mee.

Tja, familie. Kate McGarrigle trouwde intussen met Loudon Wainwright III, zo’n typische Amerikaanse singer-songwriter, en scheidde weer van hem. Rufus en Martha, hun kinderen, dreven later dus uiterst succesvolle solocarrières. Af en toe deed Kate met de kinderen mee. Op het Garland-project van Rufus bijvoorbeeld of (met zus Anna) in Martha’s bijdrage aan I’m Your Man, het tribute-project voor landgenoot Leonard Cohen.

In 2006 werd er een nare vorm van kanker bij haar geconstateerd. Op 18 januari kwam het onvermijdelijke einde voor een dappere vrouw en een prachtige zangeres. Kate McGarrigle is er niet meer. We zetten nog een keer Complainte Pour St. Catherine op, of een van die andere mooie liedjes uit haar carrière, en slikken een brok weg.