door Maarten Baanders
Rijk zijn of arm zijn is een oerthema dat wortelt in het diepst van de menselijke ziel. Iedereen is ermee bezig, vanaf zijn jeugd. Van cadeaus krijg je nooit genoeg. Soms denk je wel eens dat ‘alles hebben wat je hart begeert net zo vanzelfsprekend is als het hebben van een schaduw.’
Maar stel dat je opeens merkt dat je geen schaduw hebt. Praktisch gezien is er niets aan de hand. Je komt prima door het leven zonder schaduw. Maar op de een of andere manier voelt het ook onheilspellend. Eigenlijk wil je voor geen goud je schaduw missen. Hugo von Hofmannsthal schreef er ooit een sprookje over: ‘Die Frau ohne Schatten’. Theatermaker David Middendorp verwerkt het thema op zijn eigen manier in de jeugdvoorstelling ‘Maanschaduw’ (7+).
Een prinses krijgt alles wat ze hebben wil. Ze heeft zelfs een eigen eiland. Onafgebroken zweven de cadeaus haar kamer binnen, vallen als een hoosbui op haar neer en stapelen zich op tot een hoge muur. Maar ze mist iets in haar leven wat niet goedgemaakt wordt door al die verwennerij: een schaduw.
Middendorp combineert dans met animatiebeelden. Op zichzelf is dat niet nieuw. Peter Zegveld maakte bijvoorbeeld onlangs de jeugdvoorstelling ‘Waarvoor is dat knopje?’, waarin tekenfilmbeelden op panelen een rol spelen in de gebeurtenissen op het toneel. Middendorp zelf maakte eerder ‘Dreamsketch’, waarin animatiebeelden naadloos aansloten op de bewegingen van de danser. Wat ‘Maanschaduw’ bijzonder maakt is dat het totale decor bestaat uit tekenfilmbeelden. Het zijn prachtige beelden die je meetrekken in landschappen, diepzee en heelal, samen met de prinses op zoek naar haar schaduw.
Op veel momenten is dit wonderbaarlijk mooi gedaan. Een hoogtepunt is de scène waarin de prinses gaat waterskiën. Het geeft je het ijzingwekkende gevoel zelf ook over de golven te scheren. En een prachtig ruimtelijk effect is er als de zoektocht zich voortzet in het heelal. Ook de momenten waarop de prinses schaduwen ontmoet zijn mooi uitgewerkt. De schaduwarmen en schaduwhanden die rondspoken en haar bij de benen grijpen laten zien hoe perfect dans en animatie op elkaar zijn afgestemd.
Ondanks deze kwaliteiten blijft ‘Maanschaduw’ wel een beetje vlak. Spanningsopbouw is er nauwelijks. Er zijn veel mooie vondsten, maar overdonderende verrassingen ontbreken. De voorstelling kabbelt voort en aan het eind wordt het verhaal zelfs ronduit afgeraffeld.
Twee danseressen vertolken de rol van de prinses. De ene speelt de verwende kant van de prinses, de andere haar eenzame kant. Uiteindelijk vinden ze een schaduw waar ze samen in passen en keert de prinses terug naar het kasteel. Dit had een feestelijk hoogtepunt kunnen zijn, net als de moraal: de prinses geeft al haar cadeautjes weg. Maar de afloop wordt alleen summier aangeduid. Ook zie je aan het eind wel dat de maan een rol speelt, maar welke rol is onduidelijk, wat toch teleurstelt bij zo’n betoverende titel als ‘Maanschaduw’.
Over Maarten Baanders
