Spoken onder het bed

Spike Jonze heeft Where the Wild Things Are, een prentenboek voor kinderen, verfilmd als een beklemmende fabel over de kindertijd. Dat is dus niet hetzelfde als een kinderfilm een ogenschijnlijk subtiel verschil dat gemakkelijk verwarring veroorzaakt, zoals enige tijd geleden bleek toen het Cinekid festival werd geopend met C’est pas moi, je le jure!, waarin een 10-jarige jongen een drietal zelfmoordpogingen onderneemt.

Films over de kindertijd zijn een soort tijdmachines die volwassenen in staat stellen heel even terug te keren naar dat onbereikbaar geworden, en soms grotendeels vergeten land van de jeugd. De kinderen zelf wonen daar nog iedere dag, dus waarom zouden die dat willen zien.

De koddige maar onberekenbare monsters uit Wild Things zijn een fantastische variant van de spoken onder het bed. De rijke fantasie waarover kinderen volgens volwassenen altijd schijnen te beschikken is zowel een vriend als een vijand. Het is een vluchtweg en tegelijkertijd een belemmering om de zaken in perspectief te zien. Dat laatste komt vooral sterk naar voren in C’est pas moi, een van de meest indrukwekkende films over de kindertijd.

Het is een klein, maar mooi genre dat ook een aantal fraaie klassiekers kent. De meest bekende is Les quatre cent coups, het schitterende debuut van Francois Truffaut, die hiermee in 1959 een van de grondleggers van de Nouvelle Vague werd. Gebaseerd op herinneringen aan een minder gelukkige jeugd, laat Truffaut zien hoe een door zijn ouders verwaarloosde jongen wegvlucht in een wereld van leugens, dromen en kleine diefstal.

In 1985 debuteerde Lasse Hallström met Mijn leven als hond, over een ook al fantasierijke twaalfjarige die na de dood van zijn moeder worstelt met de ongerijmdheden van het leven. Om zijn eigen verdriet te relativeren denkt hij aan het hondje Lajka dat met een Russische satelliet de ruimte in werd geschoten. Hallström had absoluut niet de bedoeling een kinderfilm te maken, maar toch werd het een jeugdklassieker. De uitzondering die de regel bevestigt.