“RutteLeaks”: Premier en staatssecretaris kennen eigen cijfers niet: inkomenseisen kunstinstellingen al gehaald in 2007 en meeste subsidie nu al naar succesvolle instellingen

1543
13

We dachten al dat er iets niet klopte, toen Mark Rutte in zijn door velen bejubelde krachtdadige optreden in Buitenhof sprak van ‘al die lege zalen met 10 mensen op de eerste rij’. Ok, hij was zelf al jaren niet meer geweest, maar volgens zijn Staatssecretaris Halbe Zijlstra was de leegte in ieder geval in Den Haag schrijnend, wist Rutte te melden. Immers, in ‘al die uitkrantjes’ staan 30 voorstellingen per avond per stad aangekondigd, waar allemaal maar 10 mensen op de eerste rij zitten en de rest van de zaal leeg is.

We vroegen op deze site en op Facebook om nadere gegevens, en kregen die. Over crowdsourcing gesproken. Dank Lene Grooten, Anne Reinders en Robbert van Heuven, die even in hun boekenkast keken en met de gevraagde cijfers boven tafel kramen.

Nu dan. In een uitgave van het ministerie van OCW, uit 2008, staan alle getallen over de 127 door het ministerie gesubsidieerde instellingen en initiatieven. In de wetenschap dat daar in 2009 nog een flinke ‘efficiencyslag’ mee is gemaakt door de invoering van de Basisinfrastructuur, spreken de cijfers boekdelen.

Om het eerste misverstand uit de weg te ruimen. Met een gemiddelde zaalbezetting van boven de honderd personen per voorstelling over heel Nederland is het al moeilijk om ergens maximaal tien toeschouwers binnen te laten, maar omdat een statisticus doorgaans verdrinkt in water dat gemiddeld een meter diep is, wilden we meer. En kregen we meer. Details. Veelzeggende details, vooral.

Zo blijkt bijvoorbeeld het gemiddeld aantal bezoekers per genre nog veel groter te zijn dan we eerst dachten. Rutte kan minimaal een factor 20 achter zijn eerste schatting zetten. De sector die het meest in kleine zalen speelt, haalt met gemak nog 454 bezoekers per voorstelling. We hebben het hier over de danssector, met als koploper Het Nationale Ballet dat gemiddeld 1139 bezoekers per voorstelling trekt. Zet daar één voorstelling met tien bezoekers tussen en om dat gemiddelde te bereiken moeten er al een paar uitverkochte Arena’s tegenover staan. Zelfs het gesubsidieerde jeugdtheater, dat meestal in klaslokalen met een capaciteit van dertig stoelen speelt, haalt nog een toeschouwersgemiddelde van 117. Over grotere klassen gesproken.

Wanneer we kijken naar de eigen inkomsten die de gesubsidieerde instellingen genereren is het pas echt schrikken. Halbe Zijlstra, de nieuwe verandermanager/staatssecretaris van Cultuur, vindt zichzelf al tamelijk ver gaan wanneer hij de eis stelt dat de gesubsidieerde kunstinstellingen 17,5 % van de inkomsten uit publiek en andere eigen bronnen moeten gaan halen tegen het einde van het kunstenplan. We kunnen hem geruststellen: die eigen inkomsten-norm wordt overal al gehaald. De theatersector staat op 30%, de jeugdtheatersector zelfs op 36 procent, maar dat is allemaal nog niks vergeleken met de Productiehuizen (die van die vermeende lege zalen) die op 61 procent eigen inkomsten staan, of de ontwikkelinstellingen die op 109% komen.

Dit zijn cijfers die in de eigen bibliotheek van het ministerie van Oc&W staan. We stellen voor dat meneer Zijlstra en Meneer Rutte even wat huiswerk gaan doen.

O, ja, nog een leuk cijfer: de meeste subsidie van het Rijk gaat naar Amsterdam. De subsidieverslaafde hoofdstad trekt 120 miljoen belastinggeld van de hardwerkende Nederlanders, die aan de andere kant echter in die stad ook 4,5 miljoen kaartjes kopen. Zo komen we met een snelle rekensom op € 30 subsidie op ieder bezoek aan een gesubsidieerde instelling. Dat lijkt veel, maar is niets vergeleken met de cijfers van de diepe regio. Regio Zuid, waaronder dus Brabant en Limburg vallen, krijgt in verhouding tot Amsterdam nauwelijks subsidie: zo rond de 25 miljoen euro. Maar ja, waarom zou je daar ook geld uitgeven, zou de VVD kunnen zeggen, als er ook maar nauwelijks 200.000 kaartjes worden verkocht. De kunstbezoekende hardwerkende zuiderling krijgt daardoor €72 euro van Zijlstra toe op elk gekocht kaartje. Meer dan twee keer zoveel als de ‘verwende’ hardwerkende Amsterdammer.

Er gaat dus al meer subsidie naar regio’s en instellingen die meer bezoek trekken. De kunstwereld voelt zich terecht in de hoek gezet door niet alleen de toon van het kabinet, maar ook de inhoud van het beleid.

We willen Zijlstra en Rutte binnenkort graag hierover overhoord zien door Nieuwsuur.

Publicatie OCW: Kunst in Cijfers

Deel dit!
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
De beste optie is een lidmaatschap/abonnement: daarmee krijg je altijd toegang en help je Cultuurpers écht vooruit! Word lid. Neem een abonnement!

Log in