foto Bowie Verschuuren
Vluchten naar het platteland is voor veel stadsmensen een droom: weg met de stress, eindelijk rust, eenvoud en schoonheid. Hoe zo’n droom kan omslaan in een regelrechte nachtmerrie, is te zien in Melk en Bloed, het nieuwe stuk van Kees Roorda. Centraal staat het echtpaar Josella en Peter en al in de eerste scène, een zonnig idyllisch ontbijt, worden de eerste scheuren zichtbaar in de ogenschijnlijke plattelandsidylle. Zij praat aan één stuk door over hoe zalig de zomerdag wel niet is en hoe heerlijk de zelfgeplukte bramen zullen smaken, terwijl hij zich verschanst achter de ochtendkrant. Hij is min of meer mislukt als componist en heeft een flinke depressie achter de rug. Tenminste, dat hopen ze, nu ze min of meer als therapie hun geluk beproeven in een nieuw leven, ver weg van de drukke stad.
De eerste nacht in het vreemde, stille huis wordt hij bezocht door een angstaanjagende nachtmerrie. Als er bezoek komt in de vorm van zigeuners van de overkant (‘wij zijn geen kampers, wij zijn goed volk’, klinkt het in onvervalst Brabants dialect) en tegelijkertijd een goede vriendin uit de stad aanwipt met haar nieuwe verovering, een succesvolle zakenman, zijn alle ingrediënten voor een sociaal drama voorhanden.
Kees Roorda schetst in rake dialogen de sociale en emotionele verhoudingen. Dat leidt tot vaak geestige scènes waarin de hypocrisie van sociale conventies fraai wordt blootgelegd. Zoals de aankomst van het hippe stadsstel dat geschokt reageert op het buitenverblijf: ‘Oh nee, wat erg! Hoe kunnen ze hier wónen!’, om zodra ze de gastvrouw ontwaren om te slaan in overdreven lof over het ‘geweldige plekje’. Tussen man en vrouw, tussen de vriendinnen onderling en vooral in de relatie met de vreemdelingen, ontspoort de gezellige barbecue-avond al snel.
Melk en Bloed houdt het midden tussen de verontrustende drama’s van Werner Schwab waarin de angst voor de ander steevast totaal escaleert en De eetclub van Saskia Noort, maar dan beter geschreven. En trouwens oneindig veel beter gespeeld dan in de toneelbewerking die onlangs in première ging.
Spil van het stuk is Camilla Siegertsz die de laatste tijd wat minder zichtbaar is geweest maar met Josella de rol van haar leven speelt. Tot nu toe dan. Ze is geloofwaardig van begin tot eind, ontroerend in haar naïviteit en grandioos in de manier waarop ze laveert tussen hoop en wanhoop.
Melk en Bloed is ook een curieus stuk met surrealistische elementen. Het lijkt een eenvoudige comedy maar onderhuids wordt er van alles aangeroerd. Misschien niet altijd even congruent, maar absoluut overtuigend.
Gezien: Haarlem, Toneelschuur, 21 januar. Tournee. Info: www.allesvoorde kunsten.nl of www.theglasshouse.nu
Over Margriet Prinssen
