Wagner in Düsseldorf: operarel of publiciteitsstunt?

Wanneer zowel nu.nl, het BBC-nieuws en vrijwel elke Duitse krant gelijktijdig aandacht aan een opera besteden moet er wel iets aan de hand zijn. En dat is ook zo: nazi’s! Wagner! Woedende toeschouwers! Meer dan dat: artsen moesten erbij geroepen! Verder lezen

Deckers close reading van La traviata bij De Nederlandse Opera

Wie is nu werkelijk het hoofdpersonage in Verdi’s La traviata? Violetta, roept menigeen. De opera is immers haar verhaal, van de courtisane, een ‘gezelschapsdame voor de hogere klasse’, die sterft aan het einde van de opera. Alfredo, roepen anderen. Hij blijft immers gebroken achter. Nee, Verder lezen

Toekomst van de opera of slaapverwekkende ervaring?

De meest perfecte Verder lezen

Michel van der Aa behaalt dubbel

In een jaar de AKO- én Libris-prijs? De voorpagina’s van de kranten zouden er vol mee staan, om nog maar te zwijgen over de tientallen pagina’s in de boekenbijlagen. Componist Michel van der Aa moet het doen met kleine berichtjes, verstopt in de krant, terwijl het ontvangen van de Grawemeyer Award en de Mauricio Kagel Music Prize een nog niet eerder vertoonde dubbel is. Verder lezen

Prokofjevs satirische sprookje is een visueel feest

8.7

oogverblindend

Wat maakt een opera tot een succes? De zonderlingen, leeghoofden, comici, lyrici en tragici menen het te weten, en verkondigen hun standpunt op de gekste momenten en zijn zelfs niet te beroerd om in de handeling in te grijpen. Welkom in wondere wereld van Prokofjevs L’amour des trois oranges, deze maand opnieuw op de planken in het Amsterdamse muziektheater. Verder lezen

Pas in slotscène baadt Guillaume Tell in gouden zonlicht

8

problematisch

Na ruim vier uur gebeurt het dan toch: emotie. Het vrije Zwitserland baadt in een gouden zonlicht en het koor zwelt aan over de mooiste orkestklanken die Rossini componeerde. Onwereldse klanken, die weinig van doen hebben met de bekendste klanken uit Guillaume Tell – de galoppade uit de ouverture. Verder lezen

Wetgeving volgt op gepaste afstand van technologische ontwikkelingen

Wat heeft een proefschrift over een vergeten Victoriaanse romanschrijver gemeen met een rushrelease van multinational Sony? Verder lezen

Einstein on the beach: er breekt iets

8.9

hypnotiserend

Je hebt de makers horen zeggen dat het ook de bedoeling is, maar je verwacht niet dat het je ook overkomt: verlies van elk tijdsbesef. Natuurlijk, je stelt je in op een opera die je vooral moet ondergaan, waarin je moet verdwalen, maar al te vaak heeft zo’n instelling juist het tegenovergestelde effect. Verder lezen

Een wereld van vreemde wonderwerken waar niks klopt waardoor alles klopt

Einstein on the beach: een vijf uur durende minimalistische opera zonder plot, zonder pauze. Een opera met een welhaast mythische status, met beelden die uitgegroeid zijn tot theatericonen, maar die vrijwel niemand daadwerkelijk heeft gezien.   Verder lezen

Simon McBurney maakt Die Zauberflöte magisch

9.3

Magisch

Een geluidstechnicus die op het podium met propjes papier oorverdovende klanken maakt. Poppenspel dat naadloos overgaat in filmprojecties en zangers die gedubbeld worden door acteurs. Een oersimpel toneel op het toneel dat echter wel degelijk hightech is. Een voorstelling in een van de grootste zalen van ons land, die echter doet denken aan een vlakke vloer voorstelling. Een vlakke vloer die wel alle kanten op kan bewegen, en even gemakkelijk een helling of een plafond kan zijn, dat dan weer wel. Verder lezen

Erheen, juist nu! DNO herneemt Das Rheingold

Bijna waren ze weggegooid: George Tsypins immense decors voor Wagners Der Ring des Nibelungen. Niet omdat zijn enscenering niet succesvol was of inmiddels verouderd zou zijn, maar simpelweg omdat de opslag voor De Nederlandse Opera een te forse kostenpost vormde. Verder lezen

Disquiet TV haalt klassieke muziek uit een keurslijf

Klassieke muziek op televisie heeft altijd iets saais. Vaak een korte inleiding door een keurige heer of dame, gevolgd door het concert zelf. Close-ups van de dirigent en solist, een longshot van het hele orkest en na afloop applaus. Alsof het medium zo nauwgezet mogelijk de etiquette van de concertzaal probeert te evenaren. Zelfs de webstreams waar meer en meer grote orkesten zich meer en meer van bedienen wijken amper van deze formule af. Verder lezen

Ed Spanjaard ontketent oerkrachten in Götterdämmerung Reisopera

9

indrukwekkend

Het slotapplaus na de première van Götterdämmerung stormachtig noemen, is een understatement. Het leek alsof de volledig uitverkochte zaal de door Ed Spanjaard aan het Gelders Orkest ontrokken oerkrachten nog wilde overtreffen. Hier werd geschiedenis geschreven: op het toneel, door de solisten en het koor, in de orkestbak en achter de schermen, zes uur en twintig minuten lang. Verder lezen

Götterdämmerung markeert einde en nieuw begin Reisopera

Het is de eerste massascène in Wagners Ring: Siegfried voert Brünnhilde naar de Gibichungenburcht en Hagen roept al zijn mannen bijeen. Vanaf het zijtoneel klinkt letterlijk oorverdovend hoorngeschal, maar dirigent Ed Spanjaard laat doorspelen. En terecht: in het orkest slaat een vonk over. Het hele toneel is in een oogwenk gevuld en het koor zwelt in kracht aan, luider en luider, alsmaar luider, tot de extatische apotheose:

Verder lezen

Der Schatzgräber II: Van Hove legt kern én zwakheden bloot

“Die sprookjeswereld is nooit zo mijn wereld geweest,” verklaarde regisseur Ivo van Hove voor de première van Schrekers sprookjesopera Der Schatzgräber. Opmerkelijk, want Van Hove en zijn vaste scenograaf Jan Versweyveld waren bij De Nederlandse Opera eerder verantwoordelijk voor Tsjaikovski’s Iolanta en Janáčeks De zaak Makropulos – ook eerder sprookjes dan grootse dramatische werken.

Verder lezen

De Rode Kimono: een mooi schilderij maar matig muziektheater #HF12

Het begint mooi. Prominent op het podium staat het schilderij De Rode Kimono van Breitner. En dan geen kopie, maar the real thing, wat nog maar eens onderstreept wordt door de grote hoeveelheid kisten van het Stedelijk Museum, waarop ook de muzikanten van het Hexagon Ensemble geplaatst zijn. Acteur en danser Michael Schumacher loopt er achteloos naartoe en bekijkt het schilderij ongeveer een minuut – de gemiddelde tijd die een museumbezoeker naar een schilderij kijkt.

Verder lezen

Iván Fischer zet nieuwe Wagner-standaard

8.8

spraakmakend

Dat Pierre Audi niet wegloopt voor religieuze symboliek, is bekend, maar het ware wonder bij Parsifal van De Nederlandse Opera bevindt zich in de bak. Daar zet het Concertgebouworkest in handen van meester-dirigent Iván Fischer een nieuwe Wagner-standaard. Ondanks een gigantische orkestbezetting bijna kamermuziekachtig licht, buitengewoon transparant en door zorgvuldige tempokeuzes met een prachtige dramatische spanning. Vijf uren lang.

Verder lezen

Hoe een marsmannetje naar opera kijkt

Of: het vertrouwde wordt hier volkomen vreemd. Of: zinloosheid als het eerste principe omarmen. Honderd jaar na zijn geboorte staat John Cage centraal in HF-weekend.

Sinds Reinbert de Leeuw het speelde in het snelste praatprogramma op de Nederlandse televisie, is John Cage’s 4’33” in ons land een bekende compositie. Exact vier minuten en drieëndertig seconden speelt de muzikant geen enkele noot en hoort de toeschouwer niets anders dan de omgevingsgeluiden.

Verder lezen

Knevel noemt Wagner Hitlers hofcomponist. En niemand zegt iets.

Een klassieke fout: Andries Knevel omschrijft Richard Wagner als de hofcomponist van Hitler. En wordt door niemand tegengesproken. Verder lezen

Is Jan Willem de Vriend naïef, of liegt hij glashard?

 We schreven al uitvoerig over de Ajax-toestanden in Enschede: orkest en opera liggen met elkaar overhoop over een onverwachte operasubsidie-aanvraag van het orkest. Geschrokken door de ontstane commotie heeft een aantal van de betrokkenen inmiddels gereageerd. Verdomd jammer alleen dat die reacties niet op één lijn liggen.

Verder lezen

Oostelijke orkesten regelen 40% korting op salaris musici en de vakbond staat buitenspel

Hoe twee orkesten een internationaal verdienmodel verkochten als regionaal

Recap: Er zijn teveel orkesten in Nederland, vindt de regering, en dus moeten er een paar weg. Of samengaan. Nu schijnt dat gedwongen fuseren niet erg van harte te gaan. Maar je kunt er wel geld mee verdienen. In Gelderland en Overijssel leidt dat tot bizarre taferelen. Het zou komisch geweest zijn als het niet zoveel geld had gekost.

Om vijf ton extra binnen te kunnen halen, trekken het Nederlands Symfonie Orkest en het Gelders Orkest één lijn. En met succes: de provinciale overheden van Overijssel en Gelderland vangen de subsidiekorting van het rijk op. Nu blijkt echter dat de plannen waarmee die redding is binnengeharkt, dubieus zijn. De politiek heeft daar nauwelijks naar gekeken. Vragen over het businessplan kwamen in Overijssel vooral van de PVV, maar in Gelderland stemde die zelfde partij na een – opmerkelijk vernietigende – contra-expertise juist enthousiast in met de miljoeneninjectie.

Verder lezen

Orkesten in Oost-Nederland gaan latten

Bijna dertien miljoen vroeg Het Gelders Orkest (HGO) aan de provincie Gelderland. Het kreeg drie-en-een-half. Precies genoeg om de korting op de rijkssubsidie de komende twee jaar op te vangen en toe te werken naar een nieuwe organisatiestructuur en een nieuw verdienmodel, zoals omschreven in een zeer ambitieus businessplan, dat…… wacht even. Hier hebben we toch al over geschreven? Verder lezen

Amsterdam daagt Nederlands Symfonie Orkest voor de rechter

Ambities Stadspromotie maakten Grenswerk kansloos.

Festival Grenswerk kreeg op dinsdag 21 februari te horen dat het na drie succesvolle jaren moet stoppen, omdat het niet spoort met de ambities van Stichting Enschede Promotie. Het in 2009 opgezette festival kreeg na een vernietigend rapport van deze opgekalefaterde VVV door de wethouder een dik eisenpakket opgelegd waaraan het niet kon voldoen. Verder lezen

‘Ajax-toestanden’ in plotselinge oorlog tussen Nederlands Symfonie Orkest en Nationale Reisopera

Deze week begint de Nationale Reisopera met de repetities van Mozarts Le nozze di figaro. In de bak het kersverse Nederlands Symfonie Orkest onder leiding van Jan Willem de Vriend. Business as usual, want beide gezelschappen werken al jaren nauw samen en zijn verenigd in het Nationale Muziekkwartier Enschede. Alleen: orkest en operagezelschap praten sinds vorige week niet meer met elkaar. Verder lezen

Miraculeus spel met eeuwenoude technieken spiegelt Stravinky’s muziek in 50.000 liter water en 50 minuten

8.3

miraculeus

Ook als ze ermee stoppen pakt Halbe Zijlstra de cultuurclubs keihard aan

Brieven van Staatssecretaris van Cultuur Zijlstra zijn gevaarlijk, zeker wanneer ze over cijfertjes en regelingen gaan. En we hebben de laatste voorlopig nog niet gezien. Op dit moment gaat het dus over ‘frictiekosten’ voor de culturele sector. Dat zijn de kosten die gesubsidieerde instellingen moeten maken bij beëindiging van hun bestaan door de subsidiestop. Denk bijvoorbeeld aan afvloeiingsregelingen, schadevergoedingen, bloemstukken voor begrafenissen van zelfmoordenaars en het met verlies verkopen van vastgoed.

Verder lezen

Sportsponsor betaalt de hoofdprijs, cultuursponsor zit voor een grijpstuiver op de eerste rang en verwacht niet anders

Het kleinste operagezelschap van Nederland klopt het grootste. Niet in bezoekersaantallen, niet in ontvangen subsidie, maar wel in het binnenhalen van sponsorgelden. Bij nadere bestudering wordt echter andermaal pijnlijk duidelijk dat er in Nederland geen geefcultuur bestaat en sponsering beperkt blijft tot een grijpstuiver. Daar zal een rammelende geefwet niets aan veranderen.

Verder lezen

“Battle of the Orchestras” van start met naamsverandering Orkest van het Oosten: Nederlands Symfonie Orkest

Nederland is een nieuw orkest rijker: het Nederlands Symfonie Orkest. Althans, nieuw in naam. Het Orkest van het Oosten lijkt eventuele gedwongen fusies niet af te wachten, en claimt nu alvast zijn positie als het nationale orkest buiten de Randstad middels deze opvallende naamsverandering die vandaag voor aanvang van een concert met de broertjes Jussen wereldkundig werd gemaakt. Verder lezen