Was 2010 nog het jaar van PVV-standpunten over cultuur die plotseling werden gedeeld door andere partijen (“kunstsubsidies schaffen we af”), het jaar 2011 viel onder de uitvoering daarvan. Opvallend was het gemak waarmee ook regionale en lokale bestuurders ditzelfde kapmes hanteerden, zoals PVV-woordvoerder Bosma niet naliet te getuigen.

Zo bijvoorbeeld ging er in de gemeente Almelo 30 % àf van de subsidie aan organisaties van culturele activiteiten, omat “die 30 procent het maximale is dat we zonder voorafgaande waarschuwing mogen bezuinigen.”

Het kabinet bezuinigt ruim drie keer zoveel op kunst en cultuur als op andere beleidsterreinen, sprak de staatsecretaris, omdat een echte cultuurverandering anders niet mogelijk is. ‘Als je écht een omslag wil maken, is een onsje eraf niet genoeg.’

Crowdfundig

Dat idealistische streven naar een ‘gezonde cultuursector’, waarbij het publiek betaalt en bepaalt, werd dit jaar gewogen. Als eerste werd crowdfunding ingezet. Door marketeers, door ex-bankiers, door kunstenaars, door musea, door voetbalclubs, door Stadsherstel, en zelfs de gemeente Rotterdam (voor een loopbrug).

Zó wist museum van het boek Meermanno-Westrianum zijn eigen-inkomsten-norm te halen (€4 ton), en gaf het wetenschapsmuseum Boerhaave ruiterlijk toe: “We waren ook te onzichtbaar. Te veel gericht op tentoonstellingen. Dit gevecht zet ons enorm op de kaart.”

Opruiming

Slechter liep het af met vele kleinere instellingen die een kleiner, want vaak regionaal, bereik hebben. Zo gingen het museum Scription in Tilburg dicht, evenals het Onderwijsmuseum in Rotterdam. Een enkel museum kwam in opspraak omdat het een deel van de collectie wilde verkopen ten eigen bate (MuseumGoudA, WereldMuseum in Rotterdam). Het geesteskind van de politiek, het Nationaal Historisch Museum, werd definitief in de kast gezet.

Ook het ministerie van Financiën haalde – op de valreep – nog een flinke duit uit het zakje voor de musea. Zij mogen niet langer gebruik maken van de vrijstellingsregeling op commerciële activiteiten zoals museum-shop of café. De regeling werd namelijk misbruikt door … niet-culturele instanties … (Snapt U het nog ?) Landelijk kan er sprake zijn van een miljoenen-aanslag van onze belastingen op de museuminkomsten.

Werd de invoering van 19% btw voor de podiumkunsten met een half jaar uitgesteld, voor de beeldende kunsten ging ie meteen in. Voor de aardigheid nog maar eens welke sectoren buìten die beslissing vielen: vlees, vis, zuivel, boeken, geneesmiddelen, konijnenvoer, kappers, papieren krant, circus, bioscopen, sportbeoefening, voetbalwedstrijden & attractie-parken.

Zelfstandigen

Naast de btw-verhoging vielen voor alle zzp’ers in de cultuursector (dwz alle zelfstandig werkende kunstenaars als beeldhouwers, schilders, acteurs, ontwerpers, muzikanten en acteurs) nog enkele zware klappen: de zelfstandigen-aftrek geldt alleen nog voor succesvolle ondernemers dwz de klein-verdieners komen niet meer in aanmerking voor zelfstandigen-aftrek (zoals oudedag-reserve) plus geen invoering van een minimum tarief voor zelfstandige arbeid. Voeg daarbij dat zelfstandige kunstenaars vaak geen aanvraag kunnen indien bij de grote particuliere fondsen, dat is voorbehouden aan instellingen.

Voor de podiumkunsten als geheel kwam de klap via verminderde bezoekersaantallen, verplicht méér populaire programmeringen plus minder voorstellingen per seizoen. Van de bezoekers valt nog te melden dat vooral mensen met een lager inkomen (35% van het bezoekersbestand) het theater vaker zullen mijden.

Een onderzoek van de Atlas Nederlandse Gemeenten toonde aan dat de kosten van de bezuinigingen in geval van de podiumkunsten ongeveer twee keer zo hoog zijn als de opbrengst voor de schatkist. Dergelijke zakelijke argumenten waren echter aan dovemans oren gericht.

Regelmatig hebben pop-podia best zin in een commerciëlere programmering, mits de gemeente niet te moeilijk doet met vergunningen. “Maar voor je het weet heb je de lokale horeca op je nek die een gesubsidieerde instelling ziet die precies hetzelfde doet”, en dat geklaag was dan ook volop te horen.

Provincies

Het Rijk kortte ook op het Provinciefonds. De vernieuwde provincie-besturen trokken zich deels terug op hun kerntaken (ruimtelijke inrichting, economie, natuur en recreatie en mobiliteit) en bezuinigden in meer of mindere mate op cultuur. Noords-Brabant: 33 %, Zeeland en Drenthe elk 5 %. Na bibliotheken werden cultuureducatie, amateurkunst, podiumkunsten en musea genoemd als posten waarop vooral wordt gekort.

De cultuur-educatie in Noord- & Zuid-Holland en Utrecht verloor haar provinciale ondersteuning grotendeels.

Veel provincies bezuinigden tevens op budgetten voor projectsubsidies. Eerder al gaf Noord-Brabant aan dat daarop vanaf volgend jaar 25 % zal worden gekort. Dat heeft direct effect op activiteiten in gemeenten: minder theatervoorstellingen, tentoonstellingen en minder muziekuitvoeringen.

De provincies investeerden wel degelijk, maar vooral in grote publiekstrekkers, zoals de futuristisch ogende uitbouw bovenop Museum de Fundatie of het door het Rijk gehalveerde Orkest van het Oosten. Maar Overijssel had zich als enige provincie vastgeled op een aantal grote investeringen in de cultuur.

Gemeentes

Ook de gemeentes bezuinigden fors op de cultuur-sector. Enerzijds door de bezuiniging op het Gemeentefonds, anderzijds door tegenvallende grond-exploitatie. Gemeentes noemen als oorzaak dat een aanzienlijk deel van het cultuurbudget ‘vrij geld’ is, waardoor bezuinigingen hier makkelijker kunnen worden doorgevoerd dan op andere terreinen. Gemeenten bezuinigen vooral veel op de eigen organisatie. Culturele instellingen (vooral musea, archieven en podia) die onderdeel zijn van die gemeentelijke organisatie zien daarom vaak een forse bezuinigingstaakstelling op zich afkomen. De interne bezuinigingen raken ook de afdelingen cultuur en monumenten & archeologie.

City-marketing werd het nieuwe toverwoord voor lokale bestuurders, voor culturele instellingen werd het ‘samenwerking’. Gezamelijke front- of back-office werden gemeengoed.

Media

Hoe het de lokale radio en tv verging, laat zich raden. Hier een voorbeeld uit Amsterdam. “De make-up afdeling was gesloten – verwarming kapot, geen mensen meer – dus moest de burgemeester linea recta naar de studio komen. Omdat er niemand was om hem op te vangen – producer geschrapt – stond ie per ongeluk voor deur van de bezemkast …” Voor veel lokale omroep-organsiaties werd het extra moeilijk omdat gemeentes regelmatig niet hun wettelijke vergoeding volledig uitkeren.

Bibliotheken

Gemeenten subsidiëren voor 90 % de bibliotheken in Nederland. Het kabinet adviseerde weliswaar bibliotheken te ontzien in bezuinigingsplannen, maar dat advies wordt door veel gemeenten niet opgevolgd. Volgens de Vereniging van Openbare Bibliotheken (VOB) worden van de ruim duizend vestigingen in Nederland ruim driehonderd gesloten. Vooral de kleine kernen worden getroffen, al maakt men vaak een uitzondering voor een verkleinde bieb op scholen.

Muziekscholen

De CNV Kunstenbond telde dat dit jaar 25 muziekscholen hun deuren moeten sluiten. Volgend jaar zou dat het dubbele aantal zijn, en daarna nog eens 75 scholen. In Nederland zijn zo’n 200 muziekscholen en centra voor cultuur die afhankelijk zijn van subsidie. Conclusie: over drie jaar bestaat een groot deel daarvan niet meer. Want “als de muziekschool de kostprijs moet rekenen, krijgen leerlingen te maken met astronomisch hoge bedragen.”

En dat bevestigt de algehele trend: de grote instellingen weten zich te redden, de kleinere gaan een schamel bestaan tegemoet, terwijl de meerderheid van de allerkleinsten, de zg. éénpitters alleen maar inkomsten-derving mogen verwachten.

Bericht Bezuinigingsjaaroverzicht 2011. Of hoe de PVV-kreet ‘Kunstsubsidies schaffen we af’ breed gehoor vond afkomstig van Cultureel Persbureau.

Er komt definitief geen onderzoek naar een verzelfstandiging van het Van Abbemuseum in Eindhoven. Een raadsmeerderheid wil volgens het voorstel de kansen laten onderzoeken om meer geld te verdienen en te besparen op uitgaven. Een politiek partij stelde eerder voor dat er veel meer bezoekers en inkomsten binnen zijn te halen met een minder elitair programma.

Bij het Geldmuseum in Utrecht gaat men zwaar bezuinigen, nu een extra bijdrage van de overheid komt te vervallen. Negen van de 30 medewerkers worden ontslagen, vooral bij de wetenschappelijke dienst van het museum.

In Vlissingen werden de bezuinigingen teveel voor de directeur van het Zeeuws Maritiem Muzeeum. Zijn bestuur stelde hem op non-actief. “Het is voor iedereen beter als de directeur rust neemt en die periode benut om te bedenken hoe we hieruit kunnen komen.” Er is sprake van een samenwerking met het Zeeuws Museum.

Het pop-podium van Den Haag, het Paard van Troje, wordt door de PVV aldaar beschuldigd van oneerlijke concurrentie. Men neemt het hen kwalijk dat het pop-podium ook draait als een commercieel werkende horeca-voorziening. Hoezo eigen inkomsten verdienen in de cultuur ?

Almere City Marketing heeft voor 2012 een kleine €3 ton minder te vergeven aan evenementensubsidies. Hierdoor ontvangen de Cultuurnacht, Jazz Below the sea, het Rode Loper festival en het Evenaarfestival geen subsidie meer.

In Nijmegen draait een internet-vraagbaak over de cultuur-begroting. Opvallend is vooral dat de deelnemers – gemiddeld – tot nu toe nauwelijks afwijken van de gemeentelijke voorstellen. Twee uitzonderingen: op de bibliotheek mag niet gekort worden en voor de festivals en culturele evenementen in de stad wil men 40% meer geld uitgeven.

In het land van Cuijk hebben de docenten van kunsten-educatie de Meander hun hoop gesteld op de gemeentes Cuijk en Mill. Cuijk heeft zowaar een cultuurplan dat voorziet in kunsten-onderwijs. De gemeenten Boxmeer, Sint Anthonis, Gennep en Bergen hebben besloten de subsidie voor kunstonderwijs bij Meander stop te zetten. “Nogmaals, muziek-, dans- en kunstonderwijs tegen een goedkopere prijs en voor dezelfde kwaliteit, dat is echt niet haalbaar!”

Geheel naar de tijdsgeest krijgt ook kunsten-educatie De Kunstlinie in Almere de opdracht de wijken en de scholen in te gaan.  Scholen moeten op termijn de centrale locatie worden waar kinderen op een actieve manier kunnen kennismaken met kunst en cultuur.

De vakbond in Eindhoven springt op de bres voor het bibliotheek-personeel. De vakbond vindt het een slechte zaak dat de bibliotheken, afhankelijk van subsidies als ze waren, geen ruimte had om een eigen vermogen op te bouwen en nu geen geld heeft voor een afvloei-regeling voor personeel dat ontslagen moet worden.

Tot slot, de VVD meent volgens haar woordvoerdster dat de publieke omroep nog wel een bezuiniging van €200 miljoen aan kan, nu men ‘zo soepeltjes’ de eerste 200 miljoen aan bezuinigingen heeft verwerkt.

Bericht Kleine selectie van groot leed voor de kerstweek afkomstig van Cultureel Persbureau.

Verheugend nieuws uit de wereld van Kerst-pakketten. 1/3 van de ondervraagden geeft aan wel een culturele belevenis in het kerstpakket te willen aantreffen, want men heeft minder vaak een culturele actviteit bezocht dan men zou willen: 43% vanwege de crisis en 35% uit tijdgebrek. Ondervraagden gaven aan vaker te zullen gaan als men korting zou krijgen.

De voorgenomen fusie van het Groninger Stripmuseum en het boeken-Museum Meermanno in den Haag is voorlopig van de baan. Het Stripmuseum ontvangt te weinig duidelijkheid van het ministerie en van Meermanno om zo’n grote stap te kunnen nemen. Het museum dat in 2014 moet verhuizen, overweegt een plaatsje te zoeken in het nieuw te bouwen Groninger Forum.

Nu zowel het ministerie als de provincie Gelderland geen geld willen steken in museum-park Orientalis zal het per 1 januari a.s. sluiten. Het bouwvallige museum-park dat 100 jaar geleden werd gesticht als devotie-park voor katholieken die niet naar Rome of Jerusalem konden reizen, slaagde er ook niet in zelf €2 miljoen op te halen via sponsoring. Einde verhaal, al wil de eigenaar, de Heilig Land Stichting, het nog niet opgeven.

Het museum voor de natuur-wetenschappen, het Boerhaave Museum in Leiden, wist – net op de valreep van 2011 – ook nog eens €1,28 ton op te halen met een benefiet-veiling, en zó de 17,5% eigen inkomsten-norm te halen. Het museum meldt een toestroom van culturele fondsen, donateurs en sponsors.

Dat de bibliotheek-voorzieningen in heel Nederland achteruit gaan, was al langer duidelijk. In Nijmegen-West zal binnenkort geen enkele bibliotheek meer beschikbaar zijn voor de 30 duizend bewoners van dit stads-deel. In totaal verdwijnen in Nijmegen meer dan de helft van de wijk-filialen dankzij een bezuiniging van 12%. tel uit je winst ..

Bericht Cultuur in het kerstpakket, Orientalis stopt en heel Nijmegen-West zonder bieb afkomstig van Cultureel Persbureau.

Het weg-bezuinigde Metropole Orkest krijgt enige lucht van de minister. Zij is bereid de benodigde frictiekosten te gebruiken om de overgang de komende vier jaar vanuit de Mediabegroting te steunen, mits het daar dan ook bij blijft. Dat wil zeggen: het orkest mag haar eigen ontslag-vergoedingen gebruiken om vanaf 2017 zelfstandig ‘op de markt’ te zijn. Hoezeer het ook getuigt van creativiteit en bereidheid tot meedenken, het blijft een koekje van eigen deeg.

In Brabant gaat er 30% van het provinciale cultuur-budget af. En met name de podiumkunsten vrezen dat vele organsiaties over 2 jaar niet meer zullen bestaan.

Iets beter nieuws uit Noord-Holland. Daar zorgde D’66 voor een soort van redding van de jeugdtheater-gezelschappen De Toneelmakerij, Aya en het Speeltheater Holland. Ze krijgen nog altijd een flinke korting te verstouwen en krijgen hun gekld alleen als andere overheden meedoen.  Het provincie-bestuur trekt zich definitief  terug op haar wettelijke taak op het gebied van: monumenten, bibliotheken, archieven, archeologie en media. De gemeentes dienen een grotere taak te vervullen op cultuur-beleid …

De staatssecretaris van Financiën wil bekijken of de btw op voorstellingen aan de jeugd er af kan, mits die ene voorstelling dan wel alleen door jongeren wordt bezocht.

En zowaar .. in Elst (provincie Utrecht) krijgt theater De Kik subsidie voor 15 voorstellingen met jeugd-theater. De voorstellingen kosten de stichting een groter bedrag per voorstelling omdat de entreeprijs bij jeugdvoorstellingen de helft bedraagt van de voorstellingen voor volwassenen.

Het Groninger Museum dat in de financiële problemen zit sinds een te dure verbouwing, ontslaat 15% van haar medewerkers. Ook is er sprake van een chaotische boekhouding. De nieuwe zakelijke leiding zegt een faillissement van het museum niet uit te kunnen sluiten, ‘als crediteuren geen geduld hebben’.

De cultuur-sector in Arnhem vreest ook de dupe te worden van de bouw van een cultuurtempel, de z.g. cultuur-cluster Regenboog aan de Waal. Dat zet het hele budget voor cultuur onder druk en tevens “lijkt een dergelijke investering haaks te staan op de behoefte aan flexibele gelden voor vernieuwing van onderaf”.

Door de gemeentelijke bezuinigingen gedwongen schrapt BiBlioNU in Venray: alle lezingen, tentoonstellingen en thema-bijeenkomsten. De bibliotheek zal zich beperken tot haar kerntaken, de collectie wordt ingekrompen en men verwacht een leden-daling van 20%. Het jeugdlidmaatschap (tot 13 jaar) zal gehandhaafd blijven ‘op 65% van de doelgroep’.

Volgens een berekening van het gemeente-bestuur in Reimerswaal is het niet langer haalbaar 2 bilbiotheken te onderhouden, in Yerseke en Krabbendijke. De hoofd-vestiging blijft in Yerseke, in de kernen komen mini-biblioteken met automatische uitleen en er zal meer aandacht komen voor lezen op scholen. Er komt ook een boeken-breng en ophaalservice ingesteld.

Bericht Krabbendijke raakt de bieb kwijt, Noord Holland ‘redt’ het jeugdtheater, terwijl Brabant 30% verder knipt op kunst afkomstig van Cultureel Persbureau.

Een Belgische professor was zo goed de eigen inkomsten door podia uit de VS, het Verenigd Koninkrijk en België te vergelijken; in alle drie     landen halen de gezelschappen zo’n 42% van hun budget zelf op. Ook herhaalt de innovatie-hoogleraar nog eens dat uit onderzoek blijkt dat  investeren in cultuur bijdraagt tot de economische welvaart .. een  wijsheid die in ons land van tafel is geveegd.

De centrale, landelijke bibliotheek voor e-books is bijvoorbeeld een sigaar uit eigen doos: het geld wordt uit het Gemeentefonds geplukt. Tevens lijkt onze staatssecretaris vergeten dat ook van e-books eerst de uitleenrechten moeten worden geregeld met de uitgevers.

Financiën heeft een nieuwe slag voor de musea bedacht. Zij zullen niet langer gebruik mogen maken van de vrijstellingsregeling op commerciële activiteiten zoals museum-shop of café. De regeling werd namelijk misbruikt door niet-culturele instanties .. (Snapt U het nog ?) Landelijk kan er sprake zijn van een miljoenen-aanslag.

De bezuinigingen liggen het Maritiem Museum in Rotterdam zo zwaar op de maag, dat men overweegt hun grote trekpleister, museumschip de Buffel (uit 1868) af te stoten, want “als je dan heel eerlijk bent, dan moet je toegeven dat Buffel eigenlijk geen Rotterdamse geschiedenis heeft.” Ach natuurlijk .. het streek-eigene heeft voorrang in deze tijden ..

Museumpark Orientalis bij Nijmegen kan de her-start waarschijnlijk op haar buik schrijven. De Staatssecretaris steekt er geen cent van de gevraagde €6 miljoen in, de provincie alléén als het Rijk meedoet en het park zelf verwacht maximaal €2 miljoen uit sponsoring te kunnen ophalen. De staatssecretaris wist nog te melden dat de provincie Gelderland “bepaald niet armlastig” zou zijn (NUON-gelden). Het Museumpark bestaat grotendeels uit rijksmonumenten.

In de 2e Kamer deed het CDA via haar minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap een voorzichtige poging de PVV tegen te spreken. Riep die partij eerder op tot verplicht 1/3 Nederlandse muziek op Radio2, en vonden zij de IKON te kritisch over hun partij, e.d. zaken meer. De minister sprak “Wij kunnen niet vanuit Den Haag met emoties of sentimenten Hilversum aansturen”.

Nu lokale omroepen in het nauw gedreven worden door bestuurders, die vaak zelfs hun wettelijke vergoeding willen inhouden, ligt er een initiatief van de oppositie om dit landelijk te gaan regelen.

De Kunsthal in Den Helder, dat een platform moest worden van kwalitatief goede hedendaagse kunst met een mix van gesettelde namen en nieuw aanstormend talent, gaat ter ziele. De gemeente stopt haar investeringen, het bestuur zoekt sponsors maar heeft geen flauw idee waar deze in de huidige crisis te vinden zijn ..

HET orkest voor de populaire muziek in Nederland, Metropole Orkest probeert haar weg-bezuiniging goed te maken met commerciële activiteiten, iets wat tot nu toe wettelijk niet was toegestaan. Als eerste kunt U nu een huiskamer-concert winnen, U mag rekenen op een bezetting van 55 man …

In Amstelveen is men er in geslaagd oudere tegen jongere beeldend kunstenaars op te zetten. Allereerst heeft men het aantal gesubsideerde ateliers verlaagd en de huren daarvan verhoogd. De oudere (65+) mogen hun atelier blijven gebruiken, terwijl jongere slechts een huurcontract voor 5 jaar krijgen en moeten in principe daarna doorstromen naar ‘een ruimte met een marktconforme huur’. We herhalen het nog maar eens: “Het idee dat een kunstenaar na een startperiode van vier jaar een bloeiend bedrijf heeft, is allang achterhaald”.

In Almere weet men ook te bezuinigen. De Schouwberg gaat 10% inleveren, jaarlijks zo’n €3 ton. A. er vallen ontslagen bij het personeel, B. het aantal voorstellingen daalt van 220 naar 180 per theaterseizoen, waarbij ook 2 theaterfestivals worden geschrapt.

Bericht Investeren in cultuur is economisch waardevol, maar niet bij ons .. afkomstig van Cultureel Persbureau.

Quiz: hoe heet dit schilderij en wie schilderde het? Antwoorden in de comments.

De staatssecretaris voor Cultuur en Onderwijs herhaalde voor de radio nog maar eens zijn standpunt dat het bij bezuinigen goed is om het eigen werkveld niet te kennen .. Ter voorbeeld wist hij niet wie de schilder van “De Schreeuw” is (Edvard Munch) en bracht hij een definitie van cultuur als ‘grabbelton’ naar voren: “Het mooie van cultuur is, dat iedereen daarin kan vinden wat hij of zij daarin ziet.”

Laten we eens zien wat die “afstand tot het veld” in de dagelijkse praktijk van de Nederlandse politiek betekent ..
Allereerst, het voorstel tot een centrale E-books bibliotheek. Dat blijkt een sigaar uit eigen doos te zijn, want “het geld komt uit het gemeentefonds”. En dan nog de uitleen-rechten van de e-books. Niets is er geregeld met de uitgevers en voor het gemak noemt de staatssecretaris in zijn brief aan de 2e Kamer het hele woord ‘e-books’ niet.

In Drenthe gaan provinciale staten zwaar bezuinigen op de culturele instellingen. Kunst en Cultuur Drenthe €280-duizend per jaar minder, RTV Drenthe €500.000, Biblionet Drenthe €500 duizend, Drents PLateau €200 duizend, het CBK Drenthe €125 duizend per jaar minder en houdt nog geen €30 duizend per jaar over.

Het Drents Plateau, instelling voor behoud en ontwikkeling van erfgoed en ruimtelijke kwaliteit, zit al in zwaar weer en verwacht dit jaar een tekort van €3 ton. En daar komt nu een jaarlijkse korting van €2 ton bovenop. En dat geldt ook voor RTV Drenthe; de subsidie van €378 duizend vervalt de komende jaren en daar bovenop komt ook een korting die oploopt naar €125 duizend in 2015.

De provincie Noord-Holland stelt het royale bedrag van €150 duizend beschikbaar voor “het behoud van culturele waarden in Noord-Holland”. Dat was ooit een paar miljoen.

Terwijl de Zeeuwse bibliotheek in Middelburg al zwaar heeft bezuinigd op abonnementen van vakbladen/periodieken en minder boeken heeft ingekocht, wordt ze door de provincie tot en met 2014 elk jaar met €3 ton gekort. De bibliotheek verwacht dat haar collectie met 1/3 zal inkrimpen.

Het lijkt alsof Gerrit Kromrij al in 1982 over profetische kennis beschikte: “het ontbreekt de politici van alle partijen aan elk moreel of filosofisch wereldbeeld, aan elk begrip voor een culturele hiërarchie, aan elk besef van geschiedenis en continuïteit. Blind staren ze in de toekomst. Hun waardenschaal is een stapel oud roest, waaruit ze nu eens dit, dan weer dat oppakken.”

Bericht Staatssecretaris excelleert in onbenul terwijl de culturele bezuinigingen voortdenderen afkomstig van Cultureel Persbureau.

Positief nieuws om mee te beginnen: in Den Haag verdubbelt de gemeente de inleg van fotograaf/filmer Anton Corbijn voor zijn jeugd-cultuurfonds Haagse Bluf met €75.000. Het fonds kreeg van Corbijn overigens wel nadrukkelijk de opdracht mee zich niet te bemoeien met de gesubsidieerde culturele sector. Dus compensatie voor de kortingen hoeft die niet te verwachten.

In Arnhem is de wethouder tevreden met de nieuwe cultuurnota: meer cultureel ondernemerschap plus een verschuiving van subsidiëring van organisaties en gebouwen naar financiering van activiteiten. Die lijn zou ook gesteund worden door de 22 instellingen die samenwerken in de Initiatiefgroep Meer Stroom, die vorige week nog de kritiek uitte dat alles bij het oude blijft en de kleine instellingen de dupe zijn terwijl de grote gevestigde instellingen buiten schot blijven.

De 3 stichtingen die samenwerken om in Alkmaar een Lucebert-museum te starten, zijn boos op het vernieuwde gemeentebestuur dat nu stelt dat het plan uit 2009 te ambitieus begroot is en grote financiële risico’s met zich meebrengt.

De Waerdse Tempel gaat dicht. De eigenaar van het popcentrum in Heerhugowaard vindt het niet langer verantwoord, nu de wethouders van Alkmaar en Heerhugowaard hebben besloten dat Victorie in de Alkmaarse Breedstraat dan maar het regionale hart moet worden van de popcultuur in de regio.

In Sassenheim kan Theater ’t Onderdak blijven bestaan dankzij welzijnsstichting Teylingen, die hoofd-huurder wordt van het pand: de theaterfunctie blijft en ook alle clubs en verenigingen, terwijl ook onderdak wordt geboden aan de clubs en verenigingen uit de Ankerplaats, dat gesloopt gaat worden. Zo worden de gemeentelijke bezuingingen ondervangen door een welzijnsorganisatie.

Alle deelnemers aan de kunsten-educatie van De Blauwe Schuit in Hoorn krijgen toch een uniform tarief. Oorspronkelijk moesten inwoners uit gemeenten die niet aan de Blauwe Schuit meebetalen, het volle pond aan lesgeld betalen. Dit leidde tot een prijsverhoging die kon oplopen tot 150 procent. Gevolg: cursisten uit gemeenten die geen subsidie verstrekken zegden massaal op. Stede Broec, Hoorn en Drechterland laten de eis dat de Blauwe Schuit verschillende tarieven rekent nu varen.

In Overijssel krijgt het Symfonie Orkest (v/h Orkest van het Oosten, dat door het Rijk 50% wordt gekort) mogelijk €10 miljoen van de provincie. Via sponsoring en een nieuw marketing-beleid moet men dan rond 2018 grotendeels op eigen benen staan.

In Uden zoekt het tòch zelfstandig gebleven Museum voor Religieuze Kunst een nieuwe [part-time] directeur: uit financiële nood kan men de huidige niet langer betalen.

Landelijk ligt er het voorstel de mediawet te veranderen: aanbieders van tv-pakketten moeten in de toekomst minimaal 30 zenders in het digitale basispakket opnemen. Momenteel zijn dat er nog 15. De aanbieders mogen zelf bepalen welke, mits er 7 verplichte zenders (de 3 Nederlandse publieke omroepen, 2 televisiezenders van de Vlaamse publieke omroep, per provincie 1 regionale, publieke televisiezender en per gemeente 1 lokale, publieke televisiezender) inzitten. De minister wil de gelegenheid te baat nemen om de 50 lokale programma-raden af te schaten: door de toename zit er voldoende variatie in het aanbod en zouden ze overbodig zijn geworden.

Ook landelijk is het voorstel van staatssecretaris Zijlstra één bibliotheek te starten, waar men via internet e-books kan huren. De bibliotheekbranche blijft verantwoordelijk voor de content, de rijksoverheid zorgt voor een goed functionerende site. Men kan erop wachten wanneer die gehackt wordt …

Tot slot: in tegenstelling tot eerder onderzoek blijkt in Drenthe, Limburg en Amsterdam dat gratis toegang en vooral gratis vervoer wel degelijk succesvol is om kinderen over de drempel van musea heen te brengen.

Bericht Nieuws van het landelijke cultuurfront afkomstig van Cultureel Persbureau.

Ondernemen zit jonge theater-makers in het bloed

(..) Er lijkt de laatste jaren een nieuw theatercircuit te zijn ontstaan. Steeds meer jonge groepen, zoals Stichting Nieuwe Helden, PSTheater en Circus Treurdier, werken relatief los van subsidies en vrijwel altijd buiten het theatergebouw. Zij zoeken hun publiek overal op, of dat nu op straat is, aan een gracht of in een kringloopwinkel. Ze werken, kortom, om de bestaande structuren heen. Vies van commercieel denken zijn ze ook niet. Artistiek en zakelijk zijn voor hen twee kanten van dezelfde medaille. (..)

‘Dat is precies het Fringe-idee. Makers moeten zelf voor hun financiën zorgen en voor hun publiek. Wij bieden hun vervolgens het platform.’ Daarmee sluit de Fringe wat haar betreft naadloos aan op de veranderde culturele tijdgeest. ‘Het klimaat is radicaal anders dan enkele jaren geleden. Toen kon je je als theatermaker nog volledig focussen op het maken van een voorstelling en vervolgens de marketingafdeling van een productiehuis, theater of festival erop aanspreken als er geen publiek was. Dat is echt niet meer zo.’ (..)

‘Wij maken culturele concepten voor de openbare ruimte,’ vertelt hij. ‘We verzamelen creativiteit, in de vorm van mensen en ideeën om ons heen en die vertalen we in concepten die we kunnen verkopen. We werken samen met en in opdracht van allerlei partners: bedrijven, overheden, theaters. Concept, opdrachtgevers en publiek zijn voor ons logisch met elkaar verbonden.’ (..)

Om sponsors te vinden richtte Circus Treurdier een compleet callcentre in waar de acteurs bedrijven opbelden om acquisitie te plegen. ‘Het bleek,’ vertelt zakelijk leider Wim Amels, ‘dat acteurs daar eigenlijk heel erg goed in zijn. Al moesten ze wel eerst over een zekere schroom heen om zomaar om geld te vragen. Maar ze hadden er zowel artistiek als commercieel belang bij dit te doen.’ (..)    Bron: Robbert van Heuven    02 dec 11

Den Haag – Museum Meermanno stelt toekomst zeker

Museum Meermanno in Den Haag hoeft niet langer te vrezen voor sluiiting. Het museum meldt vrijdag dat het er in geslaagd is de eigen inkomstennorm van 400.000 euro te halen. (..)
“Wij zijn ontzettend blij dat we onze concrete toekomstplannen, onder andere de fusie met het Nederlands Stripmuseum en het NIBBI [Nederlands Instituut voor het Beeldverhaal en de Illustratie], nu in praktische beleidsplannen kunnen omzetten.” (..)
Een onlangs gehouden benefietveiling zorgde er uiteindelijk voor dat het museum er definitief voldeed aan de [rijks-] inkomstennorm [van 17,5%]. (..)    Bron: Historiek.net    02 dec 11

Gemeente Eindhoven aanvaardt schenking collectie Kunstlicht in de kunst

De gemeente heeft vandaag, vrijdag 2 december, een contract ondertekend waarmee ze de collectie van de Stichting Kunstlicht in de Kunst (KLIK) aanvaardt. De gemeente hecht er belang aan de collectie in zijn geheel voor de stad Eindhoven te behouden. (..)
De basis van de collectie van KLIK werd gelegd door een particulier, Johan Jansen, een medewerker van Philips. In 1984 werd de stichting ‘Kunstlicht in de Kunst’ opgericht. In 2002 bood Philips Lighting het oude Philips Gloeilampenfabriekje aan de Emmasingel aan als expositieruimte. Enkele jaren later verwierf het centrum de status van officieel erkend museum. Eind 2010 sloot het museum aan de Emmasingel haar deuren [omdat het geen subsidie meer kreeg van de gemeente]. De totale collectie is ongeveer 600 kunstwerken groot.    Bron: Eindhoven.nl    02 dec 11

Amsterdam ondersteunt buitenschoolse cultuureducatie

De gemeente Amsterdam blijft de komende jaren ook muziek- en theaterles buiten de schoolmuren ondersteunen. De gemeenteraad besloot dit gisteravond (..) In de Hoofdlijnennota Kunst & Cultuur 2013-2016 had wethouder Gehrels voorgesteld om buitenschoolse cultuureducatie voortaan volledig door ouders zelf te laten betalen.    Bron: Cultuurnetwerk.nl   02 dec 11

Kunstadviseurs Boxmeer kappen ermee

De werkgroep die zich in Boxmeer bezighoudt met het adviseren van burgemeester en wethouders op het gebied van kunst stopt ermee. Volgens de werkgroepleden komen ze wel met ideeën, maar krijgen ze nauwelijks gehoor. (..)
Het geld dat de werkgroep wilde uitgeven, werd door burgemeester en wethouders gestoken in cultureel centrum De Weijer dat in geldnood kwam. Ook werd van het geld een kapot beeld hersteld en een gestolen beeld vervangen.
De werkgroepleden hebben het gevoel dat er nauwelijks naar ze wordt geluisterd. Zo was er ineens het Smax-kunstproject waarbij de werkgroep niet was betrokken.    Bron: Gelderlander   05 dec 11

Financiële impuls voor cultuureducatie in Alsmeer

De gemeente Aalsmeer wil de komende jaren cultuureducatie een structurele plek gaan geven in het onderwijs. Daarom heeft de gemeente samen met Amstelveen en Uithoorn bij de provincie subsidie gevraagd voor het ontwikkelen van een regionaal cultuureducatief aanbod voor scholen. Tot nu toe bestond dat niet in Aalsmeer. (..)    Bron: 0297-online   05 dec 11

Alkmaar – Grafisch atelier vreest toekomst

(..) “We zijn een facilitair bedrijf. We bieden kunstenaars een scala van mogelijkheden om met oude druktechnieken te werken.” (..)
Van Laar vraagt zich hardop af, of het atelier na 2012 nog wel bestaat. ,,Er wordt gemorreld aan het geld voor de beheerder. Als die functie verdwijnt, kunnen we net zo goed sluiten. Het staat op scherp, maar dat geldt voor veel instellingen. (..)
[Amsterdams onderzoek] ,,Daar hebben ze gekeken wat het rendement is van projectsubsidies voor beeldend kunstenaars. Het blijkt dat het gemiddeld drie keer over de kop gaat. Geld voor beeldend kunstenaars verdient zich dik en dik terug.” (..)    Bron: NoordHollands Dagblad    05 dec 11

Bericht Ondernemende jonge theatermakers, Meermanno haalt inkomstennorm, Eindhoven aanvaardt collectie, Amsterdam steunt cultuureducatie, e.a. afkomstig van Cultureel Persbureau.

Dit jaar nog fiscale voordelen te behalen

(..) Met ingang van 2012 geldt er op grond van de nieuwe Geefwet een extra fiscale faciliteit voor giften (incidenteel of via periodieke giften) aan het algemeen nut beogende instellingen (anbi’s) die zijn aangewezen als culturele instellingen. Die culturele giften mogen worden vermenigvuldigd met een factor van 125 procent voor de giftenaftrek. Deze zogeheten ”multiplier” van 125 procent mag over maximaal 5000 euro aan culturele giften worden toegepast.
Het maximaal aftrekbare bedrag voor eenmalige giften aan culturele instellingen van 10 procent van het verzamelinkomen in de inkomstenbelasting wordt daarbij aangepast met de in relatie tot de multiplier toegepaste verhoging. Vanwege de toe te passen multiplier in 2012 kan het fiscaal aantrekkelijk zijn giften aan culturele instellingen uit te stellen tot na 1 januari 2012.    Bron: Reformatorisch Dagblad    01 dec 11

2e Kamer – Stemmingen moties cultuurbegroting

Zes van de tweeëntwintig ingediende moties op de cultuurbegroting zijn dinsdagavond aangenomen door de Tweede Kamer. De enige motie met eventuele financiële consequenties betrof de Cultuurkaart. Bij motie verzocht Biskop (CDA) de regering eventuele financiële belemmeringen voor een private doorstart van de cultuurkaart weg te nemen. (..)
De resterende moties verzoeken de regering vooral te onderzoeken danwel in overleg te gaan met partijen. (..)    Bron: Cultuurbeleid.nl    30 nov 11

Grote zorgen in culturele veld Brabant

Een nieuwe provinciale subsidie-regeling gekoppeld aan een forse bezuiniging dreigt rampzalig uit te pakken voor de Brabantse culturele instellingen. 36 instellingen ondertekenden een brandbrief waarin ze de gedeputeerde van Cultuur Brigite van Haaften vragen om meer geld beschikbaar te stellen voor cultuur. Ook willen de instellingen dat de plafonds in de nieuwe subsidieregeling worden verhoogd. (..)
De provincie trekt voor cultuursubsidies vanaf 2013 nog maar 2,8 miljoen euro uit. Dat is een verlaging van het budget met 33 procent. Momenteel heeft de provincie jaarlijks nog 4,3 miljoen beschikbaar voor cultuur. (..)
Dat de provincie nu al met een nieuwe regeling komt, heeft te maken met de veranderende subsidiesystematiek van het rijk. Vanaf 2013 bezuinigt het rijk twintig procent op cultuur en zullen veel instellingen die nu nog aanspraak kunnen maken op landelijke subsidies, naar de fondsen en provincies worden verwezen. (..)
In die nieuwe provinciale regeling wordt onderscheid gemaakt tussen de grote infrastructuur – de instellingen die nu nog subsidie krijgen van rijk én provincie – en de kleine infrastructuur waarin onder meer de festivals zitten. Tot 2016 krijgen die grote instellingen zoals Het Brabants Orkest een bijzondere, beschermde positie, “want”, zo stelt Van Haaften, “daarin is al die jaren fors geïnvesteerd. Het zou raar zijn om daar een streep door te halen.”
Dat onderscheid zou van de baan moeten vinden de culturele instellingen. “Omdat de provincie dat onderscheid maakt, dreigt er nauwelijks geld over te blijven voor nieuwe initiatieven. (..)    Bron: BNDeStem    02 dec 11
Omroep Brabant: De provincie [bij besluit] gaat geen extra geld uittrekken voor culturele instellingen. (..) Volgens gedeputeerde Brigite Van Haaften gaat het eigenlijk om subsidie die de afgelopen jaren extra was, en die nu vervalt omdat de provincie het met minder geld moet doen. Ook vindt Van Haaften dat de provincie niet in het gat kan springen dat de komende jaren door de bezuinigingen van het Rijk geslagen wordt. (..)

Amsterdam investeert in het MKB van de kunst en cultuur

Eén miljoen euro extra voor de middelgrote en kleine culturele instellingen in de stad. Dat is het resultaat van onderhandelingen over de Hoofdlijnennota Kunst en Cultuur 2013-2016. Woensdagnacht stemde de meerderheid van de gemeenteraad in met het voorstel van GroenLinks om meer geld te reserveren voor de instellingen die door de rijksbezuinigingen het hardst getroffen worden. (..)
In de Hoofdlijnennota wordt 82,6 miljoen euro verdeeld over drie soorten instellingen: 13 topinstellingen die met naam worden genoemd, 16 functies ‘op naam’ (zoals een jeugdtheatergezelfschap en een stadsdansgezelschap) en de rest (de zogenaamde ‘vrije ruimte’). In het voorstel van de wethouder zou 69 miljoen naar de eerste twee groepen gaan, en 13,6 miljoen naar de vrije ruimte. Met het voorstel van GroenLinks verschuift er nu 1 miljoen van de functionele ruimte naar de vrije ruimte. (..)
‘We hebben met elkaar afgesproken dat culturele instellingen tenminste een kwart van hun inkomsten zelf moeten regelen. Veel instellingen zitten daar ruim boven, maar juist de top-instellingen lukt dit vaak niet, ondanks hun naamsbekendheid.’ (..).    Bron: NieuwsuitAmsterdam    01 dec 11

Kritiek op Cultuurnota Arnhem zwelt aan

(..) Kern van de kritiek is de nadruk in de nota voor verandering en vernieuwing in kunst en cultuur terwijl er op financieel vlak weinig verandert.
De grote gesubsidieerde instellingen en gezelschappen blijven volgens Meer Stroom ten onrechte buiten schot. Ook hekelen ze de historische scheefgroei dat slechts 5 procent van het cultuurbudget naar de kleine en beginnende instellingen gaat. (..)    Bron: Gelderlander    02 nov 11

Eindhoven – TAC verbaasd over subsidiestop

Het Temporary Art Centre is geschrokken van het plan van wethouder Schreurs om de subsidiekraan dicht te draaien. Het kunstcentrum krijgt volgend jaar geen geld meer van de gemeente. (..)
Volgens de TAC is er door de bezuiniging volgend jaar nauwelijks meer ruimte voor theater, concerten en exposities in het centrum. Zo ontvangt het kunstenfestival Flux/S ook geen subsidie meer, maar krijgen organisaties uit het urbanwereldje die nu wel. Van de stichtingen Axesjazzpower en de Krabbedans wordt een groot deel van subsidie niet meer uitgekeerd. Veel organisaties, zoals het Parktheater en Museum Kempenland, hoeven niets te vrezen.
In totaal bezuinigt het college 4,5 miljoen euro op cultuur.    Bron: Studio040    02 dec 11

Goes blijft bij korting op musea

De Stichting Bevelandse Musea krijgt vanaf 2014 minder subsidie van de gemeente Goes, want die houdt vast aan een korting van 75.000 euro. (..) “Die korting staat in het collegeprogramma en is trouwens al een jaar uitgesteld.” (..)
De stichting nam dit voorjaar de exploitatie over van de musea in Goes [Historisch Museum] en Kapelle [Fruitmuseum] over van vier gemeenten. Goes, Borsele, Kapelle en Noord-Beveland betalen volgens de overgangsrichtlijnen tot eind 2013 het volle pond. Daarna ontstaat een nieuwe subsidierelatie. (..)
Als Goes [naast Borsele] de korting doorvoert, bestaat het risicio dat het bestuur van de museumstichting er het bijltje bij neergooit.    Bron: PZC    01 dec 11

Utrecht – Nieuwe Armando Museum krijgt steun van VSBfonds

Het Utrechtse VSBfonds ondersteunt de restauratie en herbestemming van landgoed Oud-Amelisweerd tot Museum Oud-Amelisweerd met 80.000 euro. Het geld is bedoeld voor de inrichtingskosten van het nieuwe museum. (..)    Bron: DeStadAmersfoort.nl    01 dec 11

Groningen – Website voor burgers die schrijf-kunst willen subsidieren

Wethouder Ton Schroor van Cultuur werkt met de Kunstraad aan een pilot om dichtkunst, voordrachten en schrijfopdrachten in Groningen te stimuleren op basis van particuliere fondsen. Geïnteresseerden worden aangemoedigd om online projecten te financieren. (..)    Bron: OogTV    02 dec 11

Haarlemmermeer – Gebrek aan subsidie nekt Midwinterfestival

Het Midwinterfestival is afgelast. Het knutsel- en activiteitenevenement voor kinderen, dat ieder jaar op 28, 29 en 30 december plaatsvindt in de Estafette, kan vanwege een gebrek aan financiële middelen geen doorgang vinden. (..)    Bron: Dichtbij.nl    01 dec 11

Bericht Voordeel Geefwet, cultuurbegrotingen, Brabant, Amsterdam, Arnhem, Eindhoven, Goes, Utrecht e.a. afkomstig van Cultureel Persbureau.

Slechte economie hindert nieuwe kunstloterij

De zakelijke markt loopt nog niet warm voor de in juli gelanceerde Nationale Kunst Loterij. De organisatie is op zoek naar sponsoren, maar het slechte economische klimaat speelt de loterij parten. (..) Het aantal culturele organisaties dat zich aanmeldde om loten te leveren, oversteeg de verwachtingen juist. (..)
Pas als er genoeg sponsoren zijn, wil de organisatie beginnen aan een campagne voor het grote publiek. De Nationale Kunst Loterij wil beeldende kunst en overige kunst en cultuur bevorderen door kunst onder de mensen te brengen, het openbaar kunstbezit te bevorderen en kunstinstellingen en -manifestaties te sponsoren.    Bron: Nieuws.nl    30 nov 11

Productiehuizen ontslaan geen mensen met subsidie

De regeling waarmee productiehuizen subsidie voor volgend jaar mogen aanwenden om bijvoorbeeld mensen te ontslaan, wordt voor zover bekend door geen van hen gebruikt. (..)
Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap gaf de instellingen de keuze om rijksgeld bedoeld voor kerntaken als producties, te gebruiken voor ‘noodzakelijke maatregelen’ in verband met de aankomende subsidiestop. De instellingen wezen het plan principieel af, omdat de bezuinigingen zo nog eerder zouden ingaan. (..)
Het gaat vooral om productiehuizen en jeugdtheater-gezelschappen. Naar verwachting zullen veel van de instellingen over twee jaar geen rijkssubsidie meer krijgen.
De langlopende verplichtingen die met het geld voor kerntaken konden worden afgekocht, zijn volgens de NAPK niet alleen aangegaan met het rijk, maar ook met de gemeenten. Het stoppen met de kerntaken zou daarom toch contractbreuk betekenen. (..)
[Het kabinet] schrapte alle productiehuizen voor dans en theater uit de basisinfrastructuur die culturele instellingen gedurende vier jaar van subsidie verzekert. (..)    Bron: Nieuws.nl    30 nov 11

Eindhoven – De Krabbedans in verzet tegen korting op subsidie

(..) Eindhoven wil de subsidie van ruim vier ton met een ton verlagen. De Krabbedans is een expositieruimte voor hedendaagse kunst gecombineerd met een kunstuitleen en een designshop. Volgens De Krabbedans staat het voortbestaan op het spel omdat de korting al op 1 januari ingaat. Volgens .. de zakelijk leider .. heeft de organisatie woensdag te horen gekregen dat de subsidie met ingang van 1 januari wordt verlaagd. (..) Bron: Omroep Brabant 01 dec 11

Bilbiotheek Rivierenland tekent voor bibliotheek met of zonder Lingewaal

(..) De gemeenteraden van Culemborg, Druten, Geldermalsen, Maasdriel, Neder-Betuwe, Neerijnen, Tiel, West Maas en Waal en Zaltbommel hebben besloten dat zij de overeenkomst willen tekenen. Buren zegde het samenwerkingsverband al eerder op. In Lingewaal wordt een voorstel om de regionale samenwerking op te zeggen op 8 december besproken. Als de raad instemt, wordt de subsidie over vijf jaar afgebouwd. (..)

Met de afbouwregeling beginnen die gevolgen in 2014. Dan wordt de statijd van de bibliobussen in de gemeente gehalveerd. Er wordt minder gedaan aan Kinderboekenweek en educatieve activiteiten. Vanaf 2015 zijn er geen bibliobussen meer, is er geen dienstverlening aan het onderwijs, geen aandacht voor Kinderboekenweek en stopt het project Boekstart in de kinderopvang in Vuren. Ook wordt de organisatie afgebouwd. In 2016 blijft alleen een directeur over, die de eindbalans opmaakt. Lingewalers kunnen tijdens de afbouwperiode nog naar andere bibliotheken in Rivierenland.    Bron: Gelderlander    01 dec 11

Nijmegen – MuZIEum krijgt groen licht voor doorstart

Het MuZIEum, het Nijmeegse museum over zien en niet zien, maakt definitief een doorstart in de [veel ruimere] kelders van de stadsschouwburg. De Nijmeegse raad stemde woensdagavond in met de eenmalige subsidie van twee ton die daarmee gemoeid is. In maart 2012 moet het MuZIEum weer open gaan. Het museum ging in mei 2010 failliet. (..)
De stichting die de afgelopen anderhalf jaar hard heeft geijverd voor de doorstart, die vijftien blinden en slechtzienden aan een baan helpt, heeft alle vertrouwen in de toekomst. “Boven op het geld van de gemeente hebben we voor bijna vier ton aan toezeggingen van sponsors binnen” (..).    Bron: Gelderlander    01 dec 111

Personeel van musea in Goes en Kapelle kan blijven

Het bestuur van de musea in Goes en Kapelle denkt na 2013 beroepskrachten in dienst te kunnen houden, mits de gemeente Goes, Kapelle en Noord-Beveland hun huidige subsidie handhaven. [Historisch Museum De Bevelanden in Goes en het Fruitteeltmuseum in Kapelle]    Bron: PZC    30 nov 11

Bergen op Zoom – Museum niet gratis meer op koopzondagen

Gemeentemuseum Het Markiezenhof is vanaf 2012 niet meer gratis toegankelijk tijdens de koopzondagen. Dat heeft te maken met de gemeentelijke bezuinigingen, zo laat het museum weten. “Het scheelt ons simpelweg zo’n tienduizend euro per jaar aan inkomsten” (..).    bron: BNDeStem    01 dec 11

Bericht Slappe start kunstloterij, productiehuizen ontslaan niet, Krabbedans, Bibliotheek Rivierenland, MuZIEum e.a. afkomstig van Cultureel Persbureau.