Auteur Wijbrand Schaap

Gepantserde Griet Op de Beeck was niet nieuwsgierig naar Özcan Akyol in eerste Zomergasten van 2025 

door Wijbrand Schaap

In MEDIA, TELEVISIE, WAARDEER & DONEER!

11 maanden geleden

5 minuten leestijd

G

Waarom zou je iemand drie uur lang interviewen, die zelf al niet van de buis te slaan is? Wat vraag je iemand die in zijn overal leesbare werk uitgebreid vertelt over hoe hij werd wie hij geworden is? Welke strategie kies je om tot het ‘rosebud’-moment te komen, waarop iedereen zit te wachten? ‘Rosebud’ als dat ene alles verklarende geheim dat alles op zijn plek laat vallen, zoals het sleetje met... Lees verder

lees verder

Rhino Dance Marathon: 30 jaar moderne dansgeschiedenis samengebald in een explosief feest

door Wijbrand Schaap

In DANS, PODIUMKUNST, WORD LID

11 maanden geleden

3 minuten leestijd

R

Als je de eerste maten van Bachs Matthäus uitvoert op een flink versterkte elektrische piano, gebeurt er iets in de zaal. De onheilszwangere noten klinken in een grote zaal met laag plafond, en dan komen dansers op die daar een bundel energie tegenaan gooien waarvan je diep in je stoel gedrukt zou worden. Als je een stoel had. Maar tijdens dit spektakel in de repetitiezalen van ICK Amsterdam heb... Lees verder

lees verder

‘Door het stof’ kan zomaar Enschedees eigen Gijsbrecht worden.

door Wijbrand Schaap

In PODIUMKUNST, THEATER, WAARDEER & DONEER!

11 maanden geleden

5 minuten leestijd

‘

Zijn er redenen om níet naar Enschede te gaan op een zaterdagavond? De stad bruist best wel, met zijn centrale plein vol terrassen waar elke keer dat ik er kom, iets met pop- en rockbandjes aan de gang is. Dat zou ook een motivatie kunnen zijn om juist niet te gaan, want al die mensen die daar komen kijken, drinken bier en cocktails en moeten dat in de laatste intercity terug naar het westen een... Lees verder

lees verder

Het Nut is ‘sadder and wiser’ terug van Terschelling met fascinerende double bill over schuld en rijkdom

door Wijbrand Schaap

In PODIUMKUNST, THEATER, WAARDEER & DONEER!

12 maanden geleden

4 minuten leestijd

H

De vrijplaats rondom Het Nut op het Utrechtse Berlijnplein wordt met de dag unieker. Dat ligt vooral aan de bouwprojecten eromheen. Ooit was het een kleurrijke oase in bar braakland. Nu is het landje vrijwel helemaal ingesloten door appartementenblokken. Zo valt op hoe uniek het is dat die kavel op die dure locatie nog steeds ruimte biedt aan een soort mini-Mauerpark, de vrijplaats die in Berlijn... Lees verder

lees verder

Alleen voor June Yanez moet je De Seizoenen al gaan zien bij Het Nationale Theater.

door Wijbrand Schaap

In Holland Festival, LITERAIR, PODIUMKUNST, SPECIALS, THEATER, WORD LID

12 maanden geleden

4 minuten leestijd

A

Het zijn vaak een beetje tragische personages in klassieke romans: de kunstenaar of wetenschapper die alles opoffert om Het Werk Over Alles te scheppen en daaraan roemloos ten onder gaat. Hoogmoed komt voor de val, denken we dan. Werk liever je hele leven aan het vervolmaken van één golf dan dat je het definitieve stuk over alles maakt. Maak je niet groter dan je bent. Dit soort deemoed is niet... Lees verder

lees verder

Star Returning zet Chinees Yi-volk achter gaas in het Holland Festival

door Wijbrand Schaap

In Holland Festival, PODIUMKUNST, SPECIALS, THEATER, WORD LID

12 maanden geleden

3 minuten leestijd

S

Kunst beleven is soms best ingewikkeld. Theaterkunstenaar Lemi Ponifasio heeft er in het Haagse Amare voor gezorgd dat ik een dikke anderhalf uur verbijsterd, geïrriteerd en soms verveeld maar toch altijd gefascineerd een zwart – en later wit –  gaasdoek heb bekeken, waarachter zich leden bevonden van de Chinese Yi-minderheid.   De Yi zijn een heel oud volk, zo leert Wikipedia ons, en... Lees verder

lees verder

Lets spektakelstuk ROHTKO laat in het Holland Festival zien waar en waarom het fout gaat in de kunsten

door Wijbrand Schaap

In Holland Festival, PODIUMKUNST, SPECIALS, THEATER, WAARDEER & DONEER!

12 maanden geleden

4 minuten leestijd

L

Is kunst een manier om geld te verdienen, of iets dat de wereld verrijkt? De vraag is lastiger dan hij op het eerste gezicht lijkt. Wie kunst maakt, ziet dat werk als iets waar anderen voor moeten betalen, omdat er op zijn minst arbeid en materiaal in verwerkt is, en er ook nog eens immateriële waarde is gegenereerd. Het verhaal begint dan ook bij die immateriële waarde, want daar heeft de... Lees verder

lees verder

Rechter VS: AI mag gratis leren uit boeken, maar moet er wel eerst voor betalen.

door Wijbrand Schaap

In ACTUEEL, beleid, LITERAIR, WORD LID

12 maanden geleden

2 minuten leestijd

R

Het zijn de VS maar, en de uitspraak heeft geen rechtstreekse gevolgen voor Nederland, maar het is wel een precedent voor Nederlandse schrijvers en andere creatieven. In een grote rechtszaak van schrijvers tegen Anthropic, de ‘aardige’ maker van AI-systeem Claude, bepaalde de rechter dat deze techreus zijn systeem mag laten leren door boeken te scannen. De rechtbank vindt dat dat... Lees verder

lees verder

Ring of our Time is een zacht swingende, terechte draai om de oren in het Holland Festival

door Wijbrand Schaap

In Holland Festival, OPERA, PODIUMKUNST, SPECIALS, WORD LID

12 maanden geleden

4 minuten leestijd

R

Terwijl een verzameling mannen-in-pak in vreesachtige aanbidding rondom een grote oranje oorlogsgod in Paleis Huis ten Bosch aan de garnalencocktail begon, vulde enkele tientallen kilometers noordelijker een zacht, hypnotiserend ritme de Grote Zaal van de Amsterdamse Stadsschouwburg. De deinende cadans klonk als Indonesische gamelan, maar er golfde ook een Arabische tamboerijn doorheen, terwijl... Lees verder

lees verder

Omvergeblazen door eeuwenoude Noh-techniek in Otemba – Daring Women tijdens Holland Festival

door Wijbrand Schaap

In Holland Festival, OPERA, PODIUMKUNST, SPECIALS, WORD LID

12 maanden geleden

4 minuten leestijd

O

Het Holland Festival is pas op de helft en er moet alweer een vastgeroest idee de prullenbak in. Dit keer is het de overtuiging dat de Japanse Noh-theatervorm een dode traditie is, toonbeeld van een eilandsamenleving die zich van de wereld heeft afgekeerd. Ik ben geen groot kenner van Noh, maar de enkele voorstelling die ik er in het verleden van meemaakte, en die paar Japanse films waarin scènes... Lees verder

lees verder

No Change leert hoe je codes los kunt laten in het Holland Festival

door Wijbrand Schaap

In Holland Festival, PODIUMKUNST, SPECIALS, THEATER, WORD LID

12 maanden geleden

3 minuten leestijd

N

Woensdag 18 juni bood het broekje het dapperste weerstand. Op de tribune van Frascati 1 was de spanning om te snijden. Zou het DD Dorvillier nog lukken om haar voet uit het kledingstuk te bevrijden, zonder haar handen te gebruiken? Ingehouden lachen klinkt hier en daar, maar het is ook stil. Wie probeert dat nooit: zo even een broek uitschoppen? En maken we niet allemaal een keer mee dat dat niet... Lees verder

lees verder

Michiel van der Aa maakt met From Dust een nieuwe toekomst zichtbaar in het Holland Festival.

door Wijbrand Schaap

In Holland Festival, MEDIA, OPERA, PODIUMKUNST, SPECIALS, WORD LID

12 maanden geleden

3 minuten leestijd

M

Het zal vast een doodzonde zijn, maar Michiel van der Aa heeft mij weten te raken op een plek waar je een serieus bevonden journalist niet moet raken. En wereldberoemd operamaker Michiel van der Aa wil vast niet geassocieerd worden met een cultserie uit de vorige eeuw. Helaas.  Deze journalist moet namelijk hardop gaan bekennen dat hij een Star Trek-fan is sinds de serie begin jaren zeventig... Lees verder

lees verder

Libanon verloor alle hoop. ‘Told by my Mother’ maakt dat voelbaar in het Holland Festival

door Wijbrand Schaap

In Holland Festival, PODIUMKUNST, SPECIALS, THEATER, WAARDEER & DONEER!

12 maanden geleden

3 minuten leestijd

L

Het ergste aan vermissing is misschien wel de buitenwacht, die niet begrijpt dat achterblijvers van vermisten weigeren zich nabestaande te laten noemen. Zolang er geen tastbaar en dus onomstotelijk bewijs is geleverd van de dood van de vermiste houden ze hoop. Niet tegen beter weten in, want beter weten, dat is iets voor buitenstaanders.  De performers van ‘Told By My Mother’ houden er heel... Lees verder

lees verder

Saus overheerst in veelbelovend recept van One Ocean in het Holland Festival

door Wijbrand Schaap

In Holland Festival, MUZIEK, PODIUMKUNST, SPECIALS, WORD LID

12 maanden geleden

4 minuten leestijd

S

Uiteindelijk komen we allemaal uit het water. Onze allervroegste voorouders kropen immers uit de zee op vinnen die zich in de modder zouden gaan ontwikkelen tot pootjes. Pootjes die we vervolgens weer zouden gaan doorkweken tot kolenschoppen, vliegtuigvleugels en mobieletelefoonvasthouders. Dat de zee ons nog steeds samenbindt is dus een mooi thema van het project One Ocean, dat op zondag 15 juni... Lees verder

lees verder

Trajal Harrell’s Asbestos Hall maakt het Holland Festival weer wat minder deftig

door Wijbrand Schaap

In ERFGOED, Holland Festival, PODIUMKUNST, SPECIALS, WORD LID

12 maanden geleden

4 minuten leestijd

T

Amsterdam heeft nog wel wat rafelranden in industrieel erfgoed, maar ze nemen snel in omvang af. De linkeroever van het IJ verandert langzaam maar zeker in een gegoede woonbuurt. De NDSM-werf is nog maar een kleine postzegel in een verder buitengewoon prettig bevolkt appartementenbos. Meer naar het oosten is er nog plek. Achter de Jumbo, aan de jachthaven, is nog een hallencomplex over waar... Lees verder

lees verder

Bérénice van Castellucci toont Isabelle Huppert als het eenzaamste personage uit de theatergeschiedenis.

door Wijbrand Schaap

In Holland Festival, PODIUMKUNST, SPECIALS, THEATER, WORD LID

14 juni 2025

4 minuten leestijd

B

Romeo Castellucci heeft een buitengewoon interessante verhouding tot de actualiteit. Ik volg de theaterkunstenaar nu een dikke 25 jaar en steeds maakt hij voorstellingen die bijna toevallig iets met het nieuws van de dag te maken hebben. Al heeft hij dat liever niet. Zijn project ‘Democracy in America’ maakte hij niet omdat Trump toen bij zijn eerste verkiezing die democratie al begon aan te... Lees verder

lees verder

Holland Festival zet je aan het denken over echt en onecht in About Kazuo Ohno. 

door Wijbrand Schaap

In DANS, ERFGOED, Holland Festival, PODIUMKUNST, SPECIALS, WORD LID

13 juni 2025

5 minuten leestijd

H

Hoe echt wil je het eigenlijk hebben? Is dat bij kunst noodzakelijk? En wat is eigenlijk echt? Een kunstwerk kan duizendvoudig in waarde stijgen als blijkt dat het niet door een amateur, maar een echte meester is gemaakt, of omgekeerd: een schilderij dat eeuwenlang voor een Rembrandt doorging kan alle waarde verliezen als blijkt dat het door een van zijn leerlingen werd gemaakt.  Abba trekt als... Lees verder

lees verder

Cyber Subin: Holland Festival opent met licht deprimerende presentatie van onderzoek naar AI en dans

door Wijbrand Schaap

In DANS, ERFGOED, Holland Festival, PODIUMKUNST, SPECIALS, WORD LID

12 juni 2025

4 minuten leestijd

C

Het fascinerendste aan al het gedoe rond AI is dat ongeveer de helft, maar misschien meer, van alle hype rondom de large language models waarop het is gebaseerd, vooral ook marketing is. Let wel: ik ben me terdege bewust van de razendsnelle ontwikkelingen rondom de nieuwe techniek. Ik sta ook verbaasd over de mogelijkheden van alle computerkracht die nu vrij is gekomen. De heel fijne gesprekken... Lees verder

lees verder

Cultuursector moet niet het falen van de politiek oplossen. Waarom het nooit meer over ‘impact’ moet gaan. 

door Wijbrand Schaap

In ACTUEEL, beleid, WAARDEER & DONEER!

6 juni 2025

4 minuten leestijd

C

“Voor het bezoeken van cultuur blijkt ook een hoge mate van stedelijkheid een positieve invloed te hebben op de kans op deelname.” Zo’n zin, daar lees je onderzoeken voor. Deze vond ik in het onderzoek van Boekman naar de mate waarin mensen aan cultuur en sport doen, en of daar trends in te herkennen zijn. Dat die hoge mate van stedelijkheid een positieve invloed heeft op deelname aan cultuur kon... Lees verder

lees verder

Ons recente theaterverleden moeten we niet vergeten – noodzakelijke boeken over Hollandia en ZID die elke liefhebber zou moeten lezen. 

door Wijbrand Schaap

In ERFGOED, LITERAIR, PODIUMKUNST, THEATER, WORD LID

4 juni 2025

5 minuten leestijd

O

Blokjes jong belegen kaas, slagersleverworst, originele bitterballen en bier. Zaterdag 31 mei was het even of in de Zaanse Filmfabriek de tijd een jaar of veertig had stilgestaan. Dat had alles te maken met de aanleiding. Op die plek, ooit een roestige rafelrand, nu midden in het tot een toeristische attractie van Efteling-allure omgekatte Zaanse stadscentrum, werd Hollandia geboren. ... Lees verder

lees verder

Geofferd aan de sport: Kunststof verdwijnt van Radio 1

door Wijbrand Schaap

In ACTUEEL, beleid, MEDIA, WORD LID

30 mei 2025

3 minuten leestijd

G

Het is niet te geloven, maar het gebeurt toch. De NPO, ooit in het leven geroepen om ook het geluid van kleinere doelgroepen aan bod te laten komen, laat Kunststof vallen. Het programma dat we hier tijdens afwas, eten, reis naar voorstelling altijd luisteren om op de hoogte te blijven van de wereld van kunst, sneuvelt voor sport.  Lees het onthutsende persbericht hier.  Persverklaring:... Lees verder

lees verder

Publieksfavoriet Dystopia opent Delft Fringe: “Ik hoop dat wij de stem van het publiek laten horen.”

door Wijbrand Schaap

In Delft Fringe Festival, PODIUMKUNST, SPECIALS, THEATER, WORD LID

23 mei 2025

3 minuten leestijd

P

Het laagdrempelige theater waarmee festivals als Amsterdam Fringe, Café Theaterfestival Utrecht en Delft Fringe een nieuw publiek bereiken, is niet iets wat je snel in elkaar zet. Dat bewijzen de drie jonge makers van Dystopia. Ze maken hun voorstelling naast hun betaalde werk als theaterdocent, toneelschrijver en productieleider. Fleur Mennega, Mathijs Demper en Myrthe Ligtenberg maken volgens... Lees verder

lees verder

Bianchi’s ‘Brotherhood’ is een geniale ontkleding van mannelijke zelfoverschatting

door Wijbrand Schaap

In Holland Festival, PODIUMKUNST, SPECIALS, THEATER, WORD LID

12 mei 2025

5 minuten leestijd

B

Deze editie van het Holland Festival bevat minstens 1 voorstelling waarvan je je als man uiterst ongemakkelijk gaat voelen. Toch daag ik de mannenbroeders die dit lezen, uit om te gaan kijken. Ik heb het ook gedaan, ben ervoor helemaal naar Brussel gegaan en heb er breinvoer voor de komende jaren voor terug gekregen. Dat komt omdat de maker een genie is.  Nu kun je hier al een eerste... Lees verder

lees verder

Die terloopse ontsporing. Waarom Families Like Ours zo onweerstaanbaar goed is.

door Wijbrand Schaap

In TELEVISIE, WORD LID

8 mei 2025

4 minuten leestijd

D

We zitten hier thuis al een paar dagen op het puntje van de stoel van Thomas Vinterbergs laatste televisiedrama. In Families Like Ours beschrijft de maker van Festen en Jagten hoe Denemarken wegens klimaatverandering wordt opgeheven. Hij gebruikt daarvoor geen enkel spectaculair special effect, geen CGI van vloedgolven, geen enorme massascènes. De wereld die in Families Like Ours ten onder gaat... Lees verder

lees verder

Bruins Brievenbus

door Wijbrand Schaap

In ACTUEEL, beleid, WORD LID

1 mei 2025

3 minuten leestijd

B

Het lobbyseizoen is begonnen. Vandaag twee brieven aan onze zwijgzame cultuurminister, die zo zijn best doet het tijdens deze voortslepende kabinetsperiode vooral níet over kunst te hebben. Danssector Brief 1 is van de Nederlandse danssector die vraagt om meer rust in de tent, en meer aandacht voor de specifieke problemen van de danswereld. Mooi is de aandacht die ze vragen voor de hele keten... Lees verder

lees verder