Let Each One Go Where He May

Door Leo Bankersen.
Dat worden nog lastige afwegingen die de Tiger-jury op het Rotterdams filmfestival moet gaan maken. Om maar eens iets irritants bij de kop te pakken: Let Each One Go Where He May (te zien vanaf zondag) van experimenteel filmmaker Ben Russell bestaat uit dertien shots van ieder tien minuten, en in die shots gebeurt feitelijk zo weinig dat onrustig geschuifel in de zaal onvermijdelijk lijkt. Als een van de hoofdpersonen van A naar B wandelt, loopt de camera gewoon tien minuten mee.

Volgens de catalogus zien we twee broers die het binnenland van Suriname intrekken, in het voetspoor van de gevluchte slaven die hun voorouders waren. Het is goed dat we het weten, want de film zelf geeft hieromtrent geen enkel houvast. Wel krijg je ruim tijd om je af te vragen waarom de soms vergelijkbare stijl van bijvoorbeeld de Argentijn Lisandro Alonso zoveel natuurlijker overkomt, of waarom de beroemde wandeling in Wim Wenders‘ Falsche Bewegung niet verveelde.
Russells conceptuele kunst is eerder een commentaar op de filmtaal dan op de slavernij of Suriname. Radicaal? Zeker. Vernieuwend? Dat betwijfel ik dan weer.

Mundane History

Mundane History

Dan is het mysterie dat Mundane History (vanaf zondag) van Anocha Suwichakornpong uit Thailand ons voorschotelt aanzienlijk fascinerender. Een merkwaardig onderkoelde vertelling over een verlamde man en zijn verzorger explodeert onverwacht in een hallucinerende visie op de kosmos en eindigt met een geboorte zoals u nog zelden zag.

R

R

Moeilijk om zoiets te vergelijken met het degelijke Deense gevangenisdrama R van Michael Noer en Tobias Lindholm, dat trouwens verrassende overeenkomsten vertoont met het veelgeprezen en ook in Rotterdam vertoonde Un prophète. Nieuwe gedetineerde moet zich staande zien te houden in de uiterst gewelddadige gevangeniscultuur. Gaat voorspelbaar van start, maar hakt er gaandeweg stevig in. Vanaf vandaag te zien.

Is de westerse mens kil, cynisch en egocentrisch? Gloort er hoop Azie? Je zou het bijna denken als je op het Rotterdams festival het grimmige I Am Not Your Friend en het speels-laconieke Lost Paradise in Tokyo naast elkaar zet.

I Am Not Your Friend

De Hongaar Gyorgy Palfi kenden we al van het wonderlijke Hukkle (mensen als insekten) en het groteske Taxidermia (seks en vraatzucht). In zijn nieuwste studie I Am Not Your Friend schuift hij het magisch realisme resoluut opzij. Het is een bijna documentair gefilmde impressie van hedendaags Boedapest waar machomannen en moderne vrouwen elkaar achteloos gebruiken en bedriegen. Een schitterend geacteerd ensemblestuk (met amateurspelers!) dat aankomt als een mokerslag. (Vanaf vrijdag 29 januari)

In Tokio, althans in Lost Paradise in Tokyo, gaat het heel anders toe. Shiraishi Kazuya maakt zijn regiedebuut met een onbevangen tragikomedie over een curieuze driehoeksverhouding op een flatje in de Japanse hoofdstad. Een jongeman bestelt een opgewekte callgirl met zangersambities voor zijn oudere, geestelijk gehandicapte broer. Het begin van een verrassend charmante en speelse vertelling die nog onverwachte emotionele diepgang krijgt ook. Ja, waarom zit deze prachtige kleine film eigenlijk niet in de Tiger competitie? (Vanaf donderdag 28 januari).

Het International Film Festival Rotterdam (27 januari - 7 februari) opent vanavond met Paju, een Koreaans noodlotsdrama vol tegenstrijdige gevoelens dat vorig jaar op het festival van Pusan al veel lof kreeg toegezwaaid. Daar won deze tweede film van Park Chan-ok de Netpac Award, een van de belangrijkste Aziatische filmprijzen.

Een veilige keus voor de opening van een festival dat graag ontdekkingen doet en grenzen verlegt? Ongetwijfeld. Maar het indrukwekkend geacteerde en vaak ook aangrijpende Paju is toch ook een typische Rotterdam-film. De keus benadrukt de vanouds sterke band van Rotterdam met de Aziatische cinema. Park Chan-ok kreeg al eens de Rotterdamse Tiger Award voor haar debuut Jealousy Is My Middle Name. Ook met het engagement dat Rotterdam graag ziet zit het goed. Paju speelt zich af tegen de achtergrond van gewelddadige krakersrellen in een gebied waar de moderne Koreaanse stadsontwikkeling in zijn volle (semi-criminele) hevigheid woedt.

En natuurlijk is Park ook gewoon een groot talent met een scherp oog voor wat zich in mensen onder de oppervlakte af kan spelen. Ik ben alleen wel benieuwd of het publiek zich vanavond niet al te veel door haar nogal roekeloze verteltrant laat ontmoedigen. Menigeen, zo is de ervaring, dreigt in de flashbackstructuur de draad een beetje kwijt te raken.

Terwijl het achteraf gezien niet eens zo ingewikkeld is. Een jonge vrouw keert na jarenlange afwezigheid terug naar Paju om zich bij de bewonersprotesten te voegen. Daar ontmoet ze tot haar schrik de activist die ooit getrouwd was met haar verongelukte oudere zus, en die toen heftige emoties in haar losmaakte. Net als toen, lijkt hij nog steeds op de vlucht voor een eerdere liefde en zijn geweten.